Toeleveringsketens in tijdperk van 'structurele volatiliteit'
Verstoringen in wereldwijde handelsketens zijn niet langer tijdelijke schokken, maar een permanente structurele conditie. Dat concludeert het World Economic Forum (WEF) in het rapport Global Value Chains Outlook 2026, dat tijdens de jaarvergadering in Davos is gepresenteerd. Bedrijven en overheden worden gedwongen hun investeringsstrategieën fundamenteel te herzien.
Volgens het rapport, opgesteld in samenwerking met adviesbureau Kearney, ziet 74% van de zakelijke leiders veerkracht (resilience) inmiddels als een cruciale motor voor groei, in plaats van slechts een kostenpost. De verschuiving wordt gedreven door geopolitieke fragmentatie, de energietransitie en razendsnelle technologische ontwikkelingen.
Permanente onzekerheid
De cijfers over 2025 onderstrepen de ernst van de situatie. Escalaties in handelstarieven tussen grote economieën zorgden vorig jaar voor een verschuiving van ruim 400 miljard dollar aan handelsstromen. Tegelijkertijd stegen de kosten voor containervervoer met 40% door aanhoudende onrust op belangrijke scheepvaartroutes.
"Volatiliteit is geen tijdelijke onderbreking meer; het is een structurele toestand waar leiders op moeten plannen," stelt Kiva Allgood, Managing Director bij het WEF. "Concurrentievoordeel komt nu voort uit vooruitziendheid en het vermogen om snel te schakelen binnen ecosystemen."
Nieuwe strategieën: van efficiëntie naar aanpassingsvermogen
Het rapport signaleert een explosie aan nieuw industriebeleid: in 2025 werden wereldwijd meer dan 3.000 nieuwe handelsmaatregelen ingevoerd, drie keer zoveel als tien jaar geleden. Dit dwingt bedrijven om af te stappen van puur op efficiëntie gerichte ketens (just-in-time) en te bewegen naar adaptieve netwerken die snel kunnen worden hergeconfigureerd.
Om overheden en bedrijven te helpen bij deze transitie, lanceert het WEF de Manufacturing and Supply Chain Readiness Navigator. Deze digitale tool helpt bij het identificeren van zwakke plekken in de infrastructuur en het prioriteren van hervormingen in het industriebeleid.
Volgens Per Kristian Hong, partner bij Kearney, is de prioriteit voor 2026 helder: "Het gaat niet langer om het voorspellen van verstoringen, maar om het herontwerpen van bedrijfsmodellen die kunnen functioneren onder permanente onzekerheid."