'Digitale monitoring van thuiswerkers is in Nederland niet vanzelfsprekend'

In de Verenigde Staten bestaan bedrijven waar leidinggevenden live kunnen meekijken op de schermen van medewerkers. Ook in Nederland nemen vragen hierover toe. "Toezicht houden op werknemers is in Nederland niet verboden, maar het mag alleen onder strikte voorwaarden en daarbij moet rekening worden gehouden met privacy", zegt arbeidsrechtadvocaat Pascal Besselink van juridisch dienstverlener DAS tegen NU.nl. "Daar zijn in ons land vanuit het arbeidsrecht strenge regels voor."

Een werkgever mag een medewerker niet stiekem controleren bij slechte prestaties of het niet halen van doelstellingen. "Dat is geen reden. Dan moet de manager in gesprek met de werknemer om een verbetertraject af te spreken", zegt Besselink.

Vooraf aankondigen

Arbeidsrechtadvocaat Maarten van Gelderen voegt toe dat controle vooraf moet worden aangekondigd. "Dat betekent dat je niet stiekem mag controleren wat iemand aan het doen is op de laptop. Daar haalt een rechter meteen een streep door vanwege privacyregels."

Ook moet de controle in verhouding staan, stelt Van Gelderen. "Een werkgever kan niet eisen dat iemand de hele dag de webcam aan heeft staan bij het thuiswerken. Dat is hetzelfde als een leidinggevende die op kantoor de hele dag achter je bureau staat om te controleren wat je aan het doen bent. Ook daar gaat een rechter niet in mee."

Gerichte controle bij vermoeden van misbruik

Controle is wel mogelijk bij concrete verdenkingen, zoals fraude of beveiligingsincidenten. "Dan gaat het bijvoorbeeld om verdenkingen van fraude of incidenten qua beveiliging. Daarbij moet de werkgever wel vertrouwelijke communicatie respecteren. Privémails van thuiswerkers mogen niet worden ingezien", benadrukt Besselink.

Volgens de AWVN worden sommige werkgevers strenger over thuiswerken, onder meer door klachten over sociale cohesie, efficiëntie en bereikbaarheid. Toch is digitale controle geen optie: "We zien een ontwikkeling dat werknemers vaker naar kantoor moeten, maar van digitale controle is op dit moment geen sprake. We hebben daar in Nederland heel strikte regels voor. Dat kan dus niet zomaar en daar komt bij dat de ondernemingsraad ook ermee moet instemmen als een bedrijf dat van plan is", aldus een AWVN-woordvoerder. "We hebben te maken met een vertrouwenscultuur. Thuiswerkers draaien ook weleens een wasje tijdens werktijd. Die tijd kan je later gewoon inhalen."