Europese Commissie: TikTok overtreedt DSA met verslavende ontwerpelementen

Dit oordeelt de Europese Commissie naar aanleiding van een voorlopig onderzoek naar TikTok. Het platform onderzocht volgens de Europese Commissie onvoldoende hoe deze elementen de fysieke en mentale gezondheid van gebruikers kunnen schaden. Zo belonen bepaalde ontwerpkeuzes gebruikers continu met nieuwe content, wat de drang om door te scrollen versterkt en het brein in een ‘autopilotmodus’ kan brengen. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat dit compulsief gedrag kan veroorzaken en de zelfcontrole van gebruikers kan verminderen.

Daarnaast heeft TikTok bij zijn risicoanalyse belangrijke signalen van compulsief gebruik genegeerd, zoals het nachtelijk gebruik door minderjarigen, de frequentie waarmee de app wordt geopend en andere potentiële indicatoren.

Aanpassingen nodig

De Commissie stelt dat TikTok onvoldoende redelijke, evenredige en effectieve maatregelen neemt om de risico’s van het verslavende ontwerp te beperken. Zo blijken de huidige schermtijdbeheertools en oudertoezichtfuncties niet effectief. De schermtijdlimieten zijn gemakkelijk te negeren en bieden weinig weerstand, terwijl ouders extra tijd en vaardigheden nodig hebben om de controles in te stellen.

Volgens de Europese Commissie moet TikTok fundamentele aanpassingen doorvoeren, zoals het uitschakelen van verslavende functies als oneindig scrollen, het invoeren van effectieve ‘schermtijdpauzes’ en het aanpassen van het aanbevelingssysteem.

Boetes dreigen

TikTok krijgt van de Europese Commissie de mogelijkheid zich tegen de bevindingen te verdedigen. Daarnaast wordt het Europees Comité voor Digitale Diensten geraadpleegd. Als de bevindingen worden bevestigd kan de Commissie een niet-nalevingsbesluit uitvaardigen, met boetes tot maximaal 6% van de wereldwijde jaaromzet van TikTok.

Henna Virkkunen, Eurocommissaris voor Technologische Soevereiniteit, Veiligheid en Democratie: “Verslaving aan sociale media kan schadelijke gevolgen hebben voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren. De Digital Services Act maakt platformen verantwoordelijk voor de effecten op hun gebruikers. In Europa handhaven we onze wetgeving om onze kinderen en burgers online te beschermen.”

TikTok heeft vooralsnog niet gereageerd op de bevindingen van de Europese Commissie.