Fraudehelpdesk: druk van oplichters op samenleving ongekend groot

De cijfers over 2025 schetsen een grimmig beeld. Niet alleen het aantal meldingen steeg hard, ook het aantal financieel gedupeerden nam met 65% toe. In totaal werd er voor bijna 69 miljoen euro aan schade gemeld. Volgens de Fraudehelpdesk is de psychologische druk die criminelen uitoefenen inmiddels zo geraffineerd dat een "nieuwe mentaliteit" in de samenleving noodzakelijk is.

Van online advertentie naar fysieke oplichting

Oplichters verplaatsen hun werkterrein steeds vaker van het scherm naar de fysieke wereld. Een schrijnend voorbeeld is dat van een Amsterdammer die via Facebook een woning dacht te huren, maar na een bezichtiging en betaling van € 3.000,- achterbleef met een vals contract; de woning bleek nooit te huur te staan.

Deze 'hybride' vorm van fraude uit zich op diverse manieren:

Babbeltrucs: Nepagenten of bankmedewerkers die aan de deur pasjes of kostbaarheden komen ophalen.

Malafide klussers: Een stijging van 75% in meldingen over klusbedrijven die inferieur werk leveren of met de aanbetaling verdwijnen.

Aggressieve verkoop: Nepadviseurs die ongevraagd aan de deur komen voor thuisbatterijen of isolatie.

De rol van crypto en creditcards

Criminelen maken ook steeds vaker gebruik van cryptovaluta, en niet langer alleen bij beleggingsfraude. Crypto wordt nu breed ingezet als betaalmiddel bij afpersing of als lokmiddel bij hacking. Alleen al bij beleggingsfraude met crypto liep de schade op tot ruim 23 miljoen euro.

Daarnaast is er een explosieve stijging te zien in het hengelen naar creditcardgegevens. Waar er in 2024 nog 500 meldingen waren, steeg dit in 2025 naar ruim 2.000. Gedupeerden zitten hierdoor vaak vast aan ongewenste abonnementen of zien grote bedragen van hun rekening verdwijnen.

Oproep tot nieuwe mentaliteit

De Fraudehelpdesk benadrukt dat het onderscheid tussen echt en nep door de inzet van technologie bijna niet meer te maken is. "De schaamte moet van kamp wisselen," stelt de organisatie. Oplichting is inmiddels zo professioneel dat het iedereen kan overkomen. De focus moet daarom liggen op het aanpakken van daders en het steunen van slachtoffers.

Burgers wordt geadviseerd om vooral tijd te kopen. Door bij twijfel direct op te hangen of de deur te sluiten, ontstaat er ruimte om te overleggen met bekenden. Daarnaast is een structurele investering in opsporing en opvolging door de overheid essentieel om deze golf van criminaliteit te stuiten.