Journalisten en schrijvers eisen dat Meta stopt met gebruik beschermd werk
De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), Auteursbond en Stichting Lira hebben Meta, het moederbedrijf van Facebook en ontwikkelaar van het AI-model Llama, opgeroepen om onmiddellijk te stoppen met het gebruik van auteursrechtelijk beschermd werk van Nederlandse schrijvers, vertalers en journalisten voor de training van AI-modellen. Volgens de organisaties worden teksten van auteurs zonder toestemming of vergoeding gebruikt, terwijl deze essentieel zijn voor de ontwikkeling van AI-taalmodellen.
In een sommatiebrief, verzonden op 27 februari 2026, stellen de organisaties dat Meta illegale datasets heeft gebruikt, bestaande uit boeken, artikelen en andere teksten die zonder toestemming zijn gekopieerd en verspreid. Hiervoor is nooit vergoeding betaald, wat in strijd is met het auteursrecht en de economische en creatieve positie van makers ondermijnt. Meta beoogt met deze AI-modellen aanzienlijke commerciële winsten te behalen, terwijl de makers zelf risico lopen buitenspel te worden gezet door systemen die getraind zijn op hun werk.
De NVJ, Auteursbond en Stichting Lira eisen dat Meta het gebruik van illegale databronnen en het aanbieden van daarop getrainde AI-modellen in Europa staakt. Daarnaast roepen zij het bedrijf op om in overleg te treden over een passende regeling voor het gebruik van auteurswerken bij AI-training.
Collectieve regeling noodzakelijk
Stichting Lira behartigt als collectieve beheersorganisatie de auteursrechten van duizenden Nederlandse auteurs. De Auteursbond en NVJ vertegenwoordigen samen een groot deel van de professionele schrijvende makers in Nederland, waaronder veel freelancers. Volgens de organisaties is een collectieve regeling met Meta en andere AI-bedrijven de enige praktische oplossing, omdat individuele toestemming of vergoeding per maker niet uitvoerbaar is. Een collectieve regeling via Lira zou transparantie, regulering en een eerlijke vergoeding voor makers mogelijk maken.
Liesbet van Zoonen, voorzitter van de Auteursbond: "Wij zijn niet tegen taalmodellen, maar de AI-industrie is een miljarden business, die nu het werk van schrijvers, vertalers en journalisten illegaal gebruikt en overneemt. Dat moet stoppen. Het is niet meer dan logisch dat ze gaan betalen. Auteurs zijn geen gratis grondstof voor AI."
Thomas Bruning, algemeen secretaris van de NVJ, voegt toe: "Zonder ons werk, geen AI. Een eerlijke vergoeding is hard nodig om journalisten en schrijvers hun werk te kunnen laten voortzetten. Hun werk is onmisbaar voor de ontwikkeling en innovatie van taalmodellen. Zonder die basis verliezen deze modellen hun relevantie en kwaliteit."
Meer over generatieve ai
Over Wouter Hoeffnagel
