DNB: Winkeliers moeten zich voorbereiden op verstoringen in betalingssystemen

Elke dag doen we in Nederland miljoenen betalingen. Dat gaat bijna altijd goed, maar achter de schermen zijn er risico's die er mogelijk voor kunnen zorgen dat betalingen niet als vanzelf goed verlopen. Door geopolitieke spanningen, mogelijke cyberaanvallen, en de afhankelijkheid van niet-Europese technologiebedrijven is onze samenleving meer kwetsbaar geworden. Als consumenten en bedrijven geen geld kunnen ontvangen en betalen, dan loopt de samenleving vast. Het belang is dus groot. Daarom zet DNB zich in voor een veilig en toegankelijk betalingsverkeer. Nu, en in de toekomst.

Meer Europese autonomie en sterkere weerbaarheid

Nederland leunt nu nog sterk op niet-Europese betaalbedrijven. Dat maakt ons kwetsbaar. Consumenten en ondernemers moeten kunnen kiezen voor digitale betaalmiddelen van Europese bodem waarmee overal in Europa kan worden betaald. Daarom zet Europa in op meer eigen betaalmiddelen, zoals:

• Wero, de nieuwe Europese betaaloplossing die vanaf 2026 in Nederland wordt ingevoerd.
• De digitale euro, een betrouwbaar digitaal alternatief voor contant geld, dat zowel online als offline gebruikt kan worden.

Risico's spreiden

Het gebeurt heel af en toe, een grote pinstoring waardoor groepen consumenten hun boodschappen niet kunnen doen. We adviseren huishoudens dan ook om voor een periode van 72 uur voldoende contant geld in huis te hebben. Ook is het verstandig om betaalrekeningen bij verschillende banken aan te houden. Als de ene bank tijdelijk uitvalt, kun je nog bij de andere bank terecht. En bedrijven en betaaldienstverleners adviseren we om voor noodzakelijke diensten niet afhankelijk te zijn van één leverancier. Oftewel: leg niet al je eieren in één mandje.

De techniek achter het betalingssysteem moet bestand zijn tegen storingen. Zo werkt DNB met banken, winkeliers en andere partijen aan:

• de mogelijkheid om offline te betalen
• stabiel aantal geldautomaten, verspreid door het land
• goede bescherming tegen cyberaanvallen

Vernieuwen, maar wel veilig

Betalen verandert snel en nieuwe betaalvormen brengen veel mogelijkheden en gebruiksgemak. Maar er zitten ook risico’s aan: AI-systemen kunnen straks zelfstandig aankopen doen en criminelen gebruiken nieuwe trucs om mensen te misleiden. En: steeds meer mensen betalen met hun telefoon en beseffen niet dat ze daarbij gegevens delen over hun aankopen.

DNB verwelkomt vernieuwing, mits betalen veilig en betrouwbaar blijft. Dat vraagt om:

• Duidelijke informatie voor consumenten over nieuwe betaalmiddelen en wat er met hun gegevens gebeurt.
• Samenwerking in de strijd tegen fraude, bijvoorbeeld tegen spoofing en deepfakes.
• Verantwoord gebruik van AI door betaaldienstverleners: transparant, uitlegbaar en veilig.

Naar één geïntegreerde Europese kapitaalmarkt

DNB faciliteert de inzet van innovatieve technologieën, zoals Distributed Ledger Technology, door banken en andere financiële instellingen. Daarnaast innoveert DNB samen met andere Europese centrale banken het gemeenschappelijke centrale‑banksysteem, zodat dit vertrouwen en stabiliteit blijft bieden in een snel veranderende omgeving. Daarmee nemen we barrières voor grensoverschrijdende investeringen weg, profiteren bedrijven en beleggers van meer keuze, en versterken we Europa’s concurrentiekracht en strategische autonomie.

Ook al betalen we steeds minder contant, cash blijft een belangrijk betaalmiddel. Niet alleen voor consumenten die minder digitaal vaardig zijn, maar ook bij grote storingen moet iedereen kunnen terugvallen op contant geld. Daarom wil DNB dat contant geld beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar blijft.