Ondanks politieke weerstand krijgt Nederland zeven nieuwe hyperscale-datacenters

Dit meldt de DDA in een toelichting aan Nieuwsuur. Nederland telt momenteel drie hyperscale datacenters, die naast Microsoft ook door Google worden gebruikt. Een meerderheid in de Tweede Kamer en een groeiend aantal provincies en gemeenten vindt de datacenters echter te groot, te belastend voor het stroomnet en visueel storend. datacenters zijn momenteel verantwoordelijk voor 5% van het totale Nederlandse energieverbruik, en netbeheerders verwachten dat dit percentage in de komende jaren zal verdubbelen.

Regels voor nieuwe datacenters

Het kabinet-Rutte IV stelde in 2022 regels op voor de bouw van nieuwe datacenters: ze mochten maximaal 10 hectare beslaan en een stroomverbruik hebben van maximaal 70 megawatt. Daarnaast mochten ze alleen nog worden gebouwd in de Groningse Eemshaven, rond Schiphol en in de Kop van Noord-Holland. Voor Lelystad en Amsterdam waren de vergunningen echter al verleend voordat deze regels van kracht werden, zo legde toenmalig demissionair minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening uit.

Naast de zeven datacenters die al zijn vergund, liggen er plannen voor nog eens vier hyperscales. Het is aan de nieuwe minister, Elanor Boekholt-O'Sullivan, om te beslissen of zij gehoor geeft aan de motie en de bouw van deze datacenters tegenhoudt.

Bewoners van Haarlemmermeer in verzet

In de gemeente Haarlemmermeer, waar vier van de toekomstige hyperscales zijn gepland, is de komst van nieuwe datacenters niet onomstreden. Het gebied rond Schiphol telt al meer dan dertig kleinere en grotere datacenters, en bewoners verzetten zich tegen de komst van nog eens twee datacenters die pal achter hun huizen worden gebouwd. De gemeente overweegt of zij nog bereid is nieuwe vergunningen af te geven.

Haarlemmermeer staat niet alleen in deze terughoudendheid. De provincie Utrecht besloot in 2021 geen nieuwe datacenters meer toe te staan, en gemeenten zoals Leiden, Breda en Westland werken aan een totaalverbod of willen alleen onder uitzonderlijke omstandigheden kleinere datacenters toestaan.

DDA wijst op belang van datacenters

Stijn Grove, voorzitter van de DDA, benadrukt het belang van datacenters: "De discussie spitst zich nu toe op datacenters die worden uitgebaat door Microsoft of Google. Maar ook ziekenhuizen, universiteiten en de Belastingdienst hebben opslag nodig. We willen daarvoor niet afhankelijk zijn van buitenlandse bedrijven." Volgens Grove zijn grote datacenters efficiënter, energiezuiniger en nemen ze minder ruimte in dan meerdere kleine datacenters.

Wetenschappers plaatsen echter vraagtekens bij het nut van deze megadatacenters. Zij wijzen op de risico's voor de energie- en klimaattransitie, en stellen dat de maatschappelijke voordelen niet altijd duidelijk zijn. Of Nederland zijn internationale positie als digitaal knooppunt behoudt, hangt af van de beslissingen van minister Boekholt-O'Sullivan en de mate waarin zij gehoor geeft aan de oproep van de Tweede Kamer.