Wouter Hoeffnagel - 16 april 2026

EU-organisaties op achter met AI-ontwikkeling

Europese organisaties lopen achter in de ontwikkeling van artificiële intelligentie (AI). Uit recent onderzoek van Insight Enterprises blijkt dat cloud-first strategieën leiden tot een structurele inefficiëntie. Organisaties verspillen gemiddeld 24% van hun jaarlijkse cloudcapaciteit, middelen die eigenlijk zouden moeten worden ingezet voor soevereine en veerkrachtige infrastructuur die AI op grote schaal kan ondersteunen.

EU-organisaties op achter met AI-ontwikkeling image

In de regio EMEA geeft bijna de helft van de organisaties jaarlijks tot €5 miljoen uit aan cloudservices. Voor een organisatie met een gemiddelde clouduitgave van €3,75 miljoen betekent dit een jaarlijkse verspilling van bijna €901.000. Deze verspilling belemmert investeringen in AI-platforms, datasoevereiniteit en de veerkracht van de infrastructuur op de lange termijn.

Het digitale soevereiniteit-trilemma

Europese organisaties staan voor een uitdagende balans tussen drie concurrerende prioriteiten, die Insight Enterprises beschrijft als het "digitale soevereiniteit-trilemma". Dit model omvat de volgende aspecten:

  1. Economische efficiëntie: De verspilling van bijna een kwart van de cloudcapaciteit beperkt het budget voor kostbare AI-innovatie en geavanceerde dataplatforms.
  2. Operationele veerkracht: Om de beschikbaarheid te garanderen, kiest 47% van de organisaties voor overcapaciteit. Zij bouwen kostbare architecturen vanuit een "voor het geval dat"-mentaliteit.
  3. Datasoevereiniteit: Strengere regels rondom datalocatie en AI-governance dwingen organisaties om workloads te verplaatsen naar specifieke of soevereine platforms. Dit leidt vaak tot compromissen tussen controle, kosten en prestaties.

De kosten voor het hosten van AI stijgen jaarlijks met 12%. Ondertussen beschouwt 67% van de organisaties digitale soevereiniteit al als een kritieke strategische prioriteit; over drie jaar zal dit percentage naar verwachting stijgen naar 82%. Toch blijven overcapaciteit (47%), beperkt inzicht (47%) en inactieve resources (46%) de kosten opdrijven en de flexibiliteit beperken.

Gernot Hofstetter, Co-CEO van Yorizon: “Insight’s Digitale Soevereiniteit-trilemma weerspiegelt de realiteit voor veel Europese organisaties: soevereiniteit, veerkracht en kostenefficiëntie trekken vaak aan verschillende kanten. Zonder een doordacht infrastructuurontwerp riskeren organisaties een te grote leveranciersafhankelijkheid, juist nu de digitale fundamenten essentieel zijn voor economische en maatschappelijke stabiliteit.”

Uitdagingen en kansen

Ondanks de stijgende kosten voert 56% van de organisaties geen Total Cost of Ownership (TCO)-analyse uit voordat zij belangrijke beslissingen nemen over hun workloads. Daarnaast heeft 41% te maken met verouderde applicaties, wat het optimaliseren van de cloudomgeving bemoeilijkt.

Adrian Gregory, President van Insight EMEA: “Organisaties verspillen bijna een kwart van hun cloudcapaciteit op het moment dat AI de infrastructuurkosten flink opdrijft. Om AI duurzaam te schalen, moeten we infrastructuur behandelen als een strategisch bezit. Dat betekent: verspilling tegengaan, een strikte TCO-discipline hanteren en bewust de balans zoeken tussen prestaties, soevereiniteit en economische efficiëntie.”

Organisaties stappen steeds vaker over op soevereiniteitsbewuste hybride architecturen. Zo'n 85% evalueert of implementeert al dedicated infrastructuur voor AI. Het onderzoek van Insight Enterprises benadrukt de mogelijkheid om verspilde clouduitgaven terug te winnen door het inzicht te verbeteren, inactieve bronnen te verwijderen en cloudstrategieën af te stemmen op AI- en soevereiniteitseisen.

Nederland

In Nederland groeit het belang van digitale soevereiniteit als strategische prioriteit. Momenteel beschouwt 64% van de organisaties dit als belangrijk. Dit percentage zal naar verwachting stijgen naar 78% binnen één tot twee jaar en naar 83% op de langere termijn. Deze ontwikkeling onderstreept het groeiende bewustzijn dat cloudwendbaarheid gepaard moet gaan met beter inzicht, beheer en controle, vooral nu AI-gedreven workloads toenemen.

Meer informatie is beschikbaar in een rapport dat Insight deelt.

Axians BW + BN Dutch IT Security Day 2026 BW + BN
Axians BW + BN

Wil jij dagelijkse updates?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!