MIVD ziet toename drones bij vitale infrastructuur
Rivaliserende grootmachten en hun strijd om macht zetten de Europese veiligheid onder enorme druk. De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) waarschuwt in zijn openbaar jaarverslag 2025 voor de groeiende geopolitieke ambities van China en Rusland, die zich gezamenlijk afzetten tegen westerse invloed. Vooral de directe militaire dreiging van Rusland en de heimelijke steun van China aan de Russische oorlogsmachine vormen een kritiek risico voor Nederland en zijn bondgenoten.
Het jaar 2025 werd volgens de MIVD gekenmerkt door een wereld die steeds meer uiteenvalt in machtsblokken. Internationale afspraken en instituties die decennialang voor stabiliteit zorgden, verliezen hun kracht. In dit vacuüm groeien dreigingen waarbij macht bepalender wordt dan regels.
Rusland: De meest directe dreiging
Rusland blijft de grootste en meest directe dreiging voor de vrede in Europa. De oorlog in Oekraïne, inmiddels in zijn vijfde jaar, is volgens de dienst slechts een onderdeel van een groter Russisch streven om de Europese veiligheidsarchitectuur fundamenteel te veranderen.
Militair conflict: Hoewel een conventionele oorlog met de NAVO onwaarschijnlijk is zolang de strijd in Oekraïne voortduurt, bereidt Rusland zich hier wel concreet op voor. De MIVD schat in dat Rusland binnen een jaar na het staken van de vijandelijkheden in Oekraïne genoeg gevechtskracht kan opbouwen om een regionaal conflict tegen de NAVO te starten.
Hybride oorlogsvoering: Rusland zet fors in op middelen die net onder de drempel van een openlijk conflict blijven, zoals sabotage, spionage, cyberaanvallen en desinformatie. Het doel is om angst en verdeeldheid te zaaien in het Westen.
Nucleaire escalatie: Er is sprake van een nieuwe nucleaire wapenwedloop. Rusland testte in 2025 nieuwe systemen zoals het nucleair aangedreven kruisvluchtwapen 'Burevestnik' en heeft waarschijnlijk 'Oreshnik'-raketten gestationeerd in Belarus.
China: De strategische bondgenoot
Hoewel China officieel een neutrale houding aanneemt ten aanzien van de oorlog in Oekraïne, leveren Chinese bedrijven wel degelijk essentiële steun aan de Russische oorlogsinspanningen. Deze samenwerking versterkt de positie van beide landen in hun verzet tegen westerse waarden.
Spionage en technologie: China probeert op grote schaal heimelijk hoogwaardige technologie en kennis te verwerven via spionage en cyberaanvallen.
Taiwan: De wens van China om Taiwan in te lijven, indien nodig met militair geweld, blijft een grote bron van internationale spanning.
Nucleaire opbouw: De substantiële uitbreiding van het Chinese nucleaire arsenaal maakt de wereldwijde veiligheidssituatie nog onvoorspelbaarder dan tijdens de Koude Oorlog.
Nederland als doelwit
Nederland is voor deze grootmachten een interessant doelwit vanwege zijn rol als transport- en informatieknooppunt en de aanzienlijke steun aan Oekraïne.
Sabotage en drones: Hoewel er in Nederland nog geen fysieke sabotage-incidenten zijn gemeld, neemt het aantal meldingen van drones rond vitale infrastructuur en militaire locaties toe.
Cyberaanvallen: De MIVD onthulde in 2025 de activiteiten van de Russische cyberactor 'LAUNDRY BEAR', die onder meer gegevens van Nederlandse politiemedewerkers buitmaakte. Ook werden chataccounts (Signal en WhatsApp) van Nederlandse overheidsmedewerkers doelwit van Russische hackpogingen.
Directeur MIVD, vice-admiraal Peter Reesink, benadrukt dat onrust alleen Nederland niet veiliger maakt. "Actie, daadkracht en weerbaarheid wel," aldus Reesink. De dienst pleit daarom voor een snelle herziening van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv 2017) om de technologische en geopolitieke ontwikkelingen bij te kunnen houden.
