AI brengt industrie terug naar Nederland
De Nederlandse industrie bevindt zich midden in een strategische wederopstanding. Terwijl de wereldwijde toeleveringsketens wankelen door geopolitieke spanningen, kiezen Nederlandse bedrijven massaal voor herindustrialisatie. Uit nieuw onderzoek van het Capgemini Research Institute, gepresenteerd op de Hannover Messe, blijkt dat maar liefst 67% van de Nederlandse organisaties inmiddels een herindustrialisatiestrategie heeft geïmplementeerd of in de steigers heeft staan.
Technologie als motor voor lokale productie
Waar productie in Nederland jarenlang als 'te duur' werd beschouwd, verandert de inzet van AI en robotica het speelveld. Technologie fungeert als de grote gelijkmaker: door processen slimmer en efficiënter te maken, dalen de totale ketenkosten en neemt de afhankelijkheid van verre leveranciers af.
Volgens het onderzoek gelooft 75% van de Nederlandse bedrijven sterk in de kracht van AI om de productiviteit te verhogen. De focus ligt daarbij vooral op sectoren waar de complexiteit hoog is en volumes lager, zoals in de semicon (chipindustrie), life sciences en hernieuwbare energie.
Noodzaak door geopolitiek
De drang naar productie dichter bij huis is niet alleen een economische keuze, maar ook een bittere noodzaak. 90% van de Nederlandse bedrijven geeft aan dat geopolitieke spanningen hen dwingen om te kiezen voor lokale toelevering of productie. Om de leveringszekerheid te vergroten, investeert 41% al actief in het terughalen van (delen van) hun keten naar Nederland.
Hierbij wordt gebruikgemaakt van hybride modellen zoals rightshoring: een slimme mix van reshoring (terug naar Nederland), nearshoring (dichtbij, bijvoorbeeld binnen Europa) en friendshoring (produceren in politiek bevriende landen).
Randvoorwaarden onder druk
Ondanks de grote bereidheid om te investeren, waarschuwt Capgemini dat de uitvoering van deze plannen op een glazen plafond stuit. De ambitie van ondernemers loopt vast op de Nederlandse realiteit van hoge energiekosten, een overvol stroomnet (netcongestie), verstikkende regeldruk en een schreeuwend tekort aan technisch talent. “Dit is het moment waarop zowel bestuurders als beleidsmakers moeten kiezen,” waarschuwt Marcel van de Griend, Head of Intelligent Industry bij Capgemini Nederland. “Zorgen we samen dat de randvoorwaarden in energie, infrastructuur en regelgeving verbeteren, of kijken we toe hoe investeringen elders landen?”
De tijd dringt
Voor bedrijven die overwegen hun productie te herlocaliseren, zijn betaalbare grondstoffen (62%), toegang tot groene energie (47%) en gunstige subsidies (47%) de doorslaggevende factoren. Nederland heeft volgens het rapport de technologische voorsprong en de innovatiekracht om een Europese koploper te blijven, maar zonder snelle ingrepen op het gebied van energie en infrastructuur dreigt het land terrein te verliezen in de mondiale race om de 'nieuwe industrie'.
Meer over ai
Over Witold Kepinski
