Klai biedt Europese organisaties veilige AI

"Het doet simpelweg pijn dat AI is gebouwd op onze collectieve menselijkheid, maar inmiddels het eigendom is van een paar Amerikaanse miljardenbedrijven", stelt Vletter onomwonden bij de lancering. Met Klai wil de Groningse ondernemer een veilig en lokaal alternatief bieden voor sectoren waar strikte vertrouwelijkheid een vereiste is.

Het lekken van bedrijfsdata stoppen

Het initiatief voor Klai is geboren uit frustratie over de huidige marktstructuur. Volgens Vletter is het onacceptabel dat professionals zoals advocaten, artsen en gemeenteambtenaren momenteel nauwelijks toegang hebben tot AI-tools waarmee zij veilig gevoelige informatie kunnen verwerken.

Bij de bekende Amerikaanse AI-platformen is privacy volgens hem vaak een sluitpost. Bedrijfs- en klantdata lekken daardoor massaal weg naar de andere kant van de oceaan. Daar moeten Europese organisaties er vervolgens maar het beste van hopen dat hun data niet wordt ingezien of gebruikt om toekomstige commerciële modellen mee te trainen. Klai draait deze logica om: de data wordt volledig binnen Europa gehost, de code is opensource en de gebruiker behoudt de absolute controle.

Niet te koop voor Google of private equity

Opvallend is de juridische en bedrijfsmatige structuur van het nieuwe techbedrijf. Klai is namelijk opgezet volgens het principe van steward-ownership. Dit betekent dat de missie en het langetermijnbelang van het platform statutair zijn beschermd en dat het bedrijf onverkoopbaar is.

"Klai kan niet worden verkocht. Niet aan Google, niet aan Microsoft, en ook niet aan een private equity-partij die op zoek is naar een snelle financiële exit", aldus Mark Vletter, oprichter van Klai

Volgens de oprichters zijn de vijf kernovertuigingen van het bedrijf — de zogenaamde founding principles — hard verankerd in de statuten van de onderneming. "Principes in een blogpost herschrijf je in een weekend", legt Vletter uit. "Maar om een statutaire bepaling te wijzigen, is een heel ander gesprek nodig."

De markt op met honderd pioniers

Klai kiest voor een gecontroleerde uitrol. De komende periode gaat het platform live voor de eerste honderd geselecteerde bedrijven en organisaties. Zij gaan de soevereine AI-omgeving inzetten om met hun eigen, echte data te werken zonder de risico's van datalekken naar partijen buiten de Europese Unie.

Met de introductie van het platform stapt Vletter in de snelgroeiende markt van 'sovereign AI' en privacy-first software, een segment dat door strengere Europese wetgeving (zoals de AI Act) en toenemend bewustzijn rondom datasoevereiniteit in een stroomversnelling is geraakt.

Wat is Steward-Ownership?

Bij steward-ownership (of rentmeesterschap) worden de zeggenschap en de economische belangen van een bedrijf strikt van elkaar gescheiden. De 'stewards' of stemrechtbeheerders sturen het bedrijf aan op basis van de missie, maar zij bezitten het bedrijf niet als persoonlijk eigendom. Winsten worden niet uitgekeerd aan externe aandeelhouders, maar geherinvesteerd in de missie van de onderneming. Dit voorkomt dat het bedrijf kan worden opgekocht of ontmanteld voor puur financieel gewin.