Kwantum in de praktijk: De hybride toekomst van Dell

Tijdens een exclusieve rondetafelsessie tijdens Dell Technologies World 2026 in Las Vegas gaven Burns Healy (Quantum Infrastructure Lead bij Dell) en Rick Martinez (Vice President of Security for Client Solutions) een verfrissend nuchtere blik op de status van kwantum. Geen sciencefiction, maar concrete roadmap-deadlines, hardware die al op de beursvloer staat te glimmen én een dringende waarschuwing voor cyberbeveiliging.

Kwantum is geen computer, het is een versneller

Een van de grootste misvattingen is dat de kwantumcomputer de traditionele pc of server gaat vervangen. "Bedrijven moeten stoppen met het praten over kwantumsystemen als stand-alone computers," stelt Burns Healy, die een PhD in de wiskunde heeft. "Het zijn kwantumversnellers (QPUs). Zie ze als gespecialiseerde processoren die zij aan zij komen te staan met de huidige High-Performance Computing (HPC) systemen."

Healy’s team bij Dell Research richt zich volledig op deze hybride architecturen. Net zoals een GPU vandaag de dag zware AI-klussen klaart, zal een QPU specifieke, extreem complexe berekeningen overnemen waar traditionele chips op stuklopen.

De toepassingen zijn enorm specifiek maar revolutionair. Denk aan moleculaire simulaties voor de farmaceutische industrie, het ontwerpen van efficiëntere EV-batterijen, of het optimaliseren van logistieke netwerken. Voor de telecomsector ziet Healy grote kansen in 'combinatorische optimalisatie': het doorrekenen van miljarden variabelen en restricties voor netwerksites waar 'brute force'-berekeningen nu simpelweg te lang duren.

Minder stroom dan een koffiezetapparaat

Opvallend is dat deze systemen minder energie verbruiken dan traditionele servers. "Elektronen zijn klein," legt Healy uit. Op de beursvloer van Dell draait momenteel een demonstratiemodel in een 'dilution fridge' op 400 millikelvin. De twee traditionele PowerEdge-servers boven in het rack verbruiken meer energie dan de gehele kwantumversneller zelf. Dit opent de deur naar enorme energiebesparingen in datacenters.

Het gevaar van 'Harvest Now, Decrypt Later'

Terwijl Healy de kansen schetst, kijkt Rick Martinez naar de schaduwzijde. Kwantumcomputers blinken uit in het kraken van de wiskundige formules (zoals RSA en ECC) die momenteel bijna al het wereldwijde digitale dataverkeer beveiligen.

Hoewel een kwantumcomputer die groot genoeg is om deze encryptie te breken er nu nog niet is, is de dreiging vandaag al actueel onder de noemer 'Harvest Now, Decrypt Later' (Nu oogsten, later ontsleutelen). Cybercriminelen en vijandige staten slaan momenteel massaal versleutelde bedrijfs- en overheidsdata op. Zodra zij over een kwantumcomputer met duizenden stabiele logische qubits beschikken, kunnen ze deze data met terugwerkende kracht openen.

"Mijn advies aan security-leiders is: begin nú," zegt Martinez, die al 29 jaar bij Dell werkt. "De transitie naar kwantumresistentie is een lange reis. Je moet weten waar al je data staat, wat de meest kritieke data is, en welke tools je gebruikt om het te versleutelen."

De zandlijnen: 2027 en 2033

Waarom is er juist nu zoveel urgentie? Volgens Healy is de vage belofte van "vijf tot tien jaar" vervangen door concrete deadlines en roadmap-verplichtingen van instanties zoals DARPA (dat mikt op bruikbare kwantum-ROI in 2033).

De meest acute deadline ligt echter al op 1 januari 2027. Vanaf die datum verplicht de Amerikaanse overheid (via de National Security Systems-richtlijnen) dat alle IT-systemen die zij aanschaft, uitgerust zijn met post-kwantum cryptografie (PQC).

Dell anticipeert hier nu al op. "We hebben dit jaar al kwantumresistente algoritmen geïntegreerd in onze commerciële pc-portfolio," legt Martinez uit. Het gaat hierbij om nieuwe wiskundige standaarden (zoals LMS en ML-DSA) die door het Amerikaanse NIST zijn goedgekeurd en gebaseerd zijn op zogenaamde 'rooster-wiskunde' (lattice math) in plaats van het traditionele factoriseren van grote getallen. Deze technologie zit nu al ingebakken in de root of trust en het BIOS-updateproces van Dell-pc's.

"Een pc in een zakelijke omgeving kan er zo drie tot vijf jaar staan, of zelfs gebruikt worden 'totdat hij stukgaat'," aldus Martinez. "Daarom moeten de apparaten die bedrijven nu kopen al beschermd zijn tegen de dreigingen van het volgende decennium."

De toekomst is hybride

De weg vooruit is een samenspel tussen mens, klassieke computer en kwantumhardware. Volgens Healy hoeven software-engineers niet massaal kwantummechanica te gaan studeren om de systemen te programmeren; de programmeeromgevingen (zoals IBM’s open-source Qiskit) groeien snel mee richting een volwassen, hanteerbare software-stack.

Kwantum computing zal niet direct op je smartphone landen — er komt geen 'Quantum iPhone' — maar de resultaten ervan zullen via datacenters wel doorsijpelen in ons dagelijks leven, van geoptimaliseerde feeds tot betere medicijnen. De boodschap van Dell is helder: de hardware wordt in rap tempo robuuster (het demomodel overleefde zelfs een sprongtest op de beursvloer), de wiskunde ligt klaar, en de klok tikt. Bedrijven die wachten tot de revolutie er is, zijn simpelweg te laat.