Amsterdam krijgt The Stack: nieuwe hub voor Europese AI

De urgentie voor een dergelijk initiatief is hoog. Terwijl de Verenigde Staten inmiddels veertig AI-foundational models hebben voortgebracht, blijft de teller in Europa steken op slechts drie. De recente beslissing van het Amerikaanse Anthropic om zijn nieuwste AI-modellen niet langer beschikbaar te stellen voor Europa, onderstreept hoe kwetsbaar de Europese positie momenteel is.

Serendipity by Design

Het concept achter The Stack is even simpel als ambitieus: door toptalent niet op eilandjes maar onder één dak te laten opereren, ontstaat er een vliegwiel voor innovatie. De hub biedt vanaf het najaar onderdak aan een selecte groep snelgroeiende startups, waaronder de eerste bevestigde huurders Ubicloud, Dawnguard en Iconic Works.

In het hart van het gebouw komt een centrale eventruimte die moet gaan fungeren als het kloppende hart van het tech-ecosysteem. Hier zullen dagelijkse ontmoetingen tijdens hackathons, productdemo’s en investeerdersdagen moeten leiden tot nieuwe financieringsrondes en strategische partnerships.

"Honderd AI-bedrijven onder één dak staan sterker dan honderd bedrijven op hun eigen eiland", zegt medeoprichter Philip Gast. "Juist omdat ideeën en samenwerkingen makkelijker ontstaan als iedereen bij elkaar zit. We organiseren hier serendipity by design."

AI-keten onder één dak

The Stack richt zich niet alleen op software, maar wil de volledige technologische keten — de zogeheten stack — samenbrengen: van chips en hardware tot modellen, platformen en applicaties. Daarmee moet ook de innovatiecorridor tussen de as Eindhoven (semiconductors) en Amsterdam (fintech en AI) stevig worden versterkt.

De groeiambities zijn direct concreet gemaakt: in 2029 wil de hub doorgroeien naar een oppervlakte van 12.000 m², met ruimte voor meer dan 200 founders.

Privaat kapitaal en grote partners

Het initiatief is een co-creatie van de Nederlandse AI-ondernemers Lennard Zwart (Ascending AI), Maarten Stolk (Deeploy, Enjins) en Philip Gast (AdamI, The AI Foundry), in nauwe samenwerking met Techleap. Het project is gefinancierd met ruim 10 miljoen euro aan privaat kapitaal.

Daarnaast hebben diverse grote namen zich als founding partner verbonden aan de hub. Naast het wereldwijde quantitative trading bedrijf IMC, dat sterk leunt op toegepaste AI en machine learning, steunen ook partijen als ABN AMRO, ClickHouse, Deloitte, Google, Miro en Prosus het initiatief. Ook de gemeente Amsterdam is nauw betrokken.

Soevereiniteit door samenwerking

Opvallend is de aanwezigheid van Amerikaanse techgiganten onder de partners. Volgens founding director Esther Bieschop (wiens vorige bedrijf Th3rd in 2022 werd overgenomen door Snap Inc.) is dit een bewuste keuze:

"Het versterken van de Europese AI-capaciteit en samenwerken met wereldwijde spelers sluiten elkaar niet uit. Soevereiniteit ontstaat niet door uitsluiting, maar door samenwerking. Het doel is Europees intellectueel eigendom en Europese banen te ontwikkelen, met behoud van de connectie met het wereldwijde ecosysteem."

Medeoprichter Lennard Zwart vult aan dat de discussie over digitale autonomie al jaren wordt gevoerd, terwijl de VS en China de facto de markt verdelen. "The Stack is ons concrete antwoord. We zijn hier niet om het Europese AI-potentieel te vieren, maar om ervoor te zorgen dat dat potentieel leidt tot concrete producten."

Politieke en regionale steun

Ook vanuit de politiek en de tech-community wordt enthousiast gereageerd. Constantijn van Oranje, General Director van Stichting Techleap, benadrukt dat geavanceerde AI-capaciteit bittere noodzaak is voor elk land en elke sector om relevant te blijven. "In The Stack staat de ondernemer centraal en bouwen we samen aan Europese AI-alternatieven."

De Amsterdamse wethouder Melanie van der Horst ziet de hub als de ontbrekende schakel voor de hoofdstad: "We investeren al jaren in tech en innovatie. Door deze AI-hub zorgen we nu dat Amsterdam dé plek wordt waar alles voor AI-techbedrijven in Nederland samenkomt."

Het fysieke vastgoed van de hub wordt gerealiseerd in samenwerking met HighBrook en Aroundtown, met een interieurontwerp van TANK Architects. De deuren openen officieel in september van dit jaar.

Foto: Founders van The Stack van links naar rechts: Lennard Zwart, Maarten Stolk, Maarten Cleeren, Constantijn van Oranje en Philip Gast