Ondanks tegenvallende kostenbesparingen verhogen bedrijven AI-budgetten
Kunstmatige intelligentie (AI) blijkt in veel gevallen niet de kostenreductie op te leveren die organisaties beogen. Hoewel de technologie werkte, bleef de waarde achter bij de verwachtingen. Opvallend is ook dat in plaats van de oorzaak hiervan te onderzoeken, negen op de tien bedrijven hun budgetten verhoogt voor AI-agents die met meer autonomie, complexiteit en impact zullen opereren.
Dit blijkt uit onderzoek van Bain & Company onder 951 bedrijven wereldwijd. 37% van de onderzochte bedrijven streefde naar kostenreducties van 11% tot 20% met het gebruik van AI. De 40% van de bedrijven die hun resultaten daadwerkelijk maten, kwamen echter gemiddeld uit op slechts 0% tot 10% besparing.
Werkelijkheid strookt niet met verwachtingen
De meeste leidinggevenden zien AI-agents als autonome systemen die complexe beslissingen volledig zelfstandig afhandelen. De werkelijkheid is anders: slechts 7% van de bedrijven gebruikt momenteel volledig autonome AI-agents. Het meest genoemde model onder respondenten is 'menselijke goedkeuring vereist' (38%). Nog eens 32% werkt met waarborgen en uitzonderingen, waarbij een mens ingrijpt zodra de agent iets tegenkomt dat niet met voldoende vertrouwen kan worden afgerond.
Daarnaast is er een tweede financieel risico: 44% van de bedrijven wil investeringen in generatieve en agentische AI financieren met besparingen uit eerdere automatiseringsprogramma’s. Dit klinkt als degelijk beleid, maar in de praktijk is het een zichzelf in stand houdende constructie waarin structureel waarde weglekt.
Dataprobleem
Opvallend is dat bedrijven die hun doelstellingen wel haalden, data als een grotere barrière zien dan bedrijven die hun doelen niet haalden (44% tegenover 40%). Deze bedrijven zijn niet tegen het dataprobleem aangelopen omdat ze het hebben opgelost, maar juist omdat ze op schaal aan het implementeren zijn. Onderpresteerders noemen vooral organisatorische obstakels, zoals onvoldoende budget, het ontbreken van een Center of Excellence en concurrerende prioriteiten. Dit zijn geen technologische problemen, maar signalen dat AI nog niet het mandaat of de aandacht van het bestuur heeft gekregen die het nodig heeft.
De bedrijven die vooroplopen, hebben het dataprobleem niet sneller opgelost. Wel zijn ze gestopt met het behandelen van data als een IT-probleem en zien ze het nu als een zakelijke randvoorwaarde op bestuursniveau. Cruciaal is dat zij ook zijn gestopt met het gebruiken van onvolmaakte data als reden om actie volledig uit te stellen.
Het onderzoek is hier te vinden.
Meer over Artificial intelligence
Over Wouter Hoeffnagel
