Startsein voor Nederlandse Digitale Dienst

Met deze Kamerbrief geeft het kabinet invulling aan afspraken uit het coalitieakkoord en een motie van het lid Kathmann (PRO), waarin werd verzocht om één digitale dienst met mandaat, capaciteit en middelen om de overheids-ICT te centraliseren. Ook sluit het initiatief aan op de wens van de Kamer (via een motie van het lid Zwinkels, CDA) voor voldoende mandaat en regie, wat nauw samenhangt met de doelen van de Ministeriële Taskforce Slagvaardige Overheid voor departementoverstijgende regie.

Advies NDS-Raad grotendeels opgevolgd

Ter voorbereiding op de oprichting werd de NDS-Raad om advies gevraagd. In hun rapport van 7 mei adviseerde de Raad om de NDD geen centrale 'super-bouwclub' te maken, maar juist de regie te laten voeren op de toepassing en opschaling van overheidsbrede IT-bouwstenen en open standaarden.

Het kabinet neemt de hoofdlijnen van dit advies over. De NDD gaat zich direct bezighouden met architectuur- en portfoliosturing, het ondersteunen van de implementatie en adoptie van systemen, en het bundelen van de marktvraag om leveranciersonafhankelijkheid te vergroten.

Op één belangrijk punt wijkt het kabinet echter af van het advies: de NDD krijgt géén eigen budget of taak voor de financiering van frictiekosten, migraties en de afbouw van organisatie-eigen legacy-systemen (verouderde software). Staatssecretaris Aerdts benadrukt dat dit een reëel probleem is, maar dat het eigenaarschap en de verantwoordelijkheid hiervoor in beginsel bij de individuele overheidsorganisaties zelf blijven liggen. De dienst gaat wel samen met de organisaties op zoek naar oplossingen hiervoor.

Drie actielijnen voor de zomer

Aanvullend op het puur regisserende advies van de NDS-Raad, wil het kabinet dat de dienst ook direct zelf tastbare meerwaarde gaat leveren voor burgers en ondernemers. De NDD start daarom nog deze zomer langs drie concrete lijnen:

Een doorbraakfunctie: Gericht op het vlottrekken en versnellen van prioritaire, vastgelopen IT-projecten.

Aanjagen van standaarden: Het vaststellen en verplichten van standaarden zodat verschillende overheidsinstanties technisch als één overheid gaan werken.

Moderne IT-richtlijnen: Het introduceren van moderne kaders en richtlijnen voor software-ontwikkeling binnen de overheid.

Vliegende start met bestaande middelen

Om geen tijd te verliezen, start de NDD direct met het gebruik van bestaande, tijdelijke financiering en IT-capaciteit van organisatieonderdelen die momenteel nog onder de begroting van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) vallen.

Deze snelle start fungeert als een praktijktest. Op basis van de ervaringen die het komende jaar worden opgedaan, zal volgend jaar de formele besluitvorming plaatsvinden over de definitieve positionering, het definitieve mandaat en de passende structurele financiering van de Nederlandse Digitale Dienst.