Minder IT-tenders overheid gegund aan één partij

Sinds begin 2024 werd ruim een op de drie gegunde IT-percelen (35,7 procent) zonder directe concurrentie vergeven, zo meldt het rapport. In totaal ging het om 640 van de 1.795 geanalyseerde percelen waarbij het aantal inschrijvingen openbaar is gemaakt. Hoewel het beeld over meerdere jaren laat zien dat een substantieel deel van de opdrachten bij een eenzame beieder terechtkomt, keert het tij gestaag: in 2024 lag het aandeel nog op 39,8 procent, in 2025 op 35,4 procent en over de eerste zeven maanden van 2026 staat de teller op 28,1 procent.

Grotere opdrachten trekken meer aanbieders

De omvang van het contract speelt een doorslaggevende rol bij de mate van concurrentie. Bij opdrachten met een waarde vanaf 5 miljoen euro ligt het aandeel met slechts één inschrijving op het laagste punt: 24 procent. Bij kleiner geformuleerde opdrachten – tot 5 miljoen euro – blijft in ruim een derde van de gevallen een tweede inschrijver uit. Het hoogste percentage eenlingen (46 procent) wordt gemeten bij aanbestedingen waar vooraf geen waarde wordt gepubliceerd.

Oprichter Ravid Efroni van Tendervane benadrukt dat één enkele inschrijving niet automatisch betekent dat er iets mis is met een gunning: "Een ontvangen inschrijving geeft enkel aan dat de gepubliceerde procedure geen concurrerende biedingen opleverde. Waarom andere IT-dienstverleners niet hebben ingeschreven, blijft in de cijfers onzichtbaar."

De 'Verlengingsmuur': 1,52 miljard euro op de schop

Naast het historische concurrentiebeeld brengt de analyse ook de komende contracttermijnen in kaart. Voor de periode van juli 2026 tot juli 2027 staan er 425 gunningsberichten voor terugkerende IT-opdrachten op de rol waarvan het contract afloopt of een optiemoment nadert. Voor 298 van deze opdrachten is een waarde gepubliceerd, wat bij elkaar opgeteld neerkomt op een totale contractwaarde en raamplafond van 1,52 miljard euro.

Het zwaartepunt van deze zogeheten 'Verlengingsmuur' ligt in december 2026, met maar liefst 75 geschatte einddatums. Bekende voorbeelden van opdrachten die de komende periode een belangrijk ijkpunt bereiken, zijn een softwarelicentie-overeenkomst van het UWV (€ 96,5 mln), het SaaS-ERP-contract van de Gemeente Rotterdam (€ 60 mln) en de IT-infrastructuur van de Koninklijke Bibliotheek (€ 35 mln).

Officiële publicatie komt vaak te laat

Een belangrijke conclusie uit het rapport betreft de reactietijd voor IT-dienstverleners. Uit een steekproef van recente IT-aanbestedingen blijkt dat de mediane tijd tussen de officiële publicatie en de uiterste inschrijfdeadline slechts 65,5 dagen bedraagt. Bij ruim een op de vijf procedures krijgen bedrijven zelfs minder dan zes weken de tijd.

Volgens de onderzoekers is de officiële aanbestedingspublicatie daardoor voor veel partijen een verkeerd startsignaal. Wie pas in actie komt zodra een tender openbaar wordt gemaakt, staat op achterstand ten opzichte van partijen die het aflopende contract en de behoefte van de aanbestedende dienst al maanden daarvoor in het vizier hadden.