Focus verschuift naar autonome AI-agents en multi-vendor strategieën

Dit blijkt uit onderzoek van Okta, gebaseerd op data van meer dan 20.000 organisaties tussen juni 2022 en juni 2026, naar de wijze waarop bedrijven hun AI-infrastructuur vormgeven. Uit het onderzoek komen drie opvallende trends naar voren. Ten eerste groeien AI-native startups zoals Anthropic, OpenAI en Cursor snel, maar behouden gevestigde partijen als Microsoft 365, Google Workspace, Figma, Slack en Adobe nog steeds het grootste marktaandeel.

Daarnaast verschuift de toepassing van AI van reactieve chatprompts naar autonome AI-agents die zelfstandig taken kunnen uitvoeren. Ten slotte kiezen bedrijven steeds vaker voor een multi-vendor benadering in plaats van afhankelijk te zijn van één enkele aanbieder.

Drie fasen

Het onderzoek onderscheidt drie fasen in de ontwikkeling van enterprise AI. De eerste fase, het autocomplete-paradigma, begon in juni 2022 met de algemene beschikbaarheid van GitHub Copilot. Vervolgens volgde het chat-paradigma in november 2022, ingeluid door de lancering van ChatGPT en later enterprise-versies zoals ChatGPT Enterprise, Claude Enterprise en Gemini Enterprise. Sinds mei 2025 bevindt de sector zich in het agentic paradigma, waarbij AI de rol van assistent overstijgt en autonome agents complexe, meerstaps-taken zelfstandig uitvoeren. In maart 2026 haalde Anthropic OpenAI in op het gebied van enterprise-accounts, al blijft Microsoft 365 qua totaal volume de onbetwiste marktleider.

Per juni 2026 gebruikt de meerderheid van de enterprise-klanten meer dan één AI-platform tegelijk. Het aandeel bedrijven dat zich beperkt tot één aanbieder daalde in juni met 1,2 procentpunt ten opzichte van mei, een trend die naar verwachting doorzet.

Dynamisch speelveld

Vier jaar na de doorbraak van generatieve AI blijft het speelveld dynamisch. Bedrijven bouwen bewust diverse, multi-vendor AI-stacks op. Naarmate AI evolueert van uitvoerende software naar autonoom handelende agents, groeit de noodzaak om deze 'digitale medewerkers' te behandelen als volwaardige identiteiten. Vragen als waar deze agents actief zijn, waarmee ze verbinding kunnen maken en wat ze mogen doen, worden steeds relevanter.

De analyse is gebaseerd op geanonimiseerde SSO-data van het Okta Workforce Identity-platform, waarbij 109 AI-producten zijn samengevoegd tot 74 productsuites in zes categorieën: foundational models, developer tooling, enterprise search, collaboration & productivity, audio/meeting AI en creative suites. De indeling in 'AI-native' en 'AI-enhanced' is gebaseerd op een groeidrempel van 4x, vastgesteld via k-means-clustering.

De volledige Okta Enterprise AI Index is hier te vinden.