Stroomgebrek verplaatst Europese datacenters ver buiten de stad
De Europese datacentermarkt ondergaat een fundamentele transformatie. Waar datacenters historisch gezien zo dicht mogelijk bij grote steden en economische hubs werden gebouwd, bepaalt nu de beschikbaarheid van stroom waar nieuwe faciliteiten verrijzen. Dat blijkt uit het EMEA Mid-Year Data Centre Report 2026 van vastgoedadviseur JLL. De enorme vraag naar capaciteit voor kunstmatige intelligentie (AI) is de drijvende kracht achter deze geografische verschuiving.
De cijfers laten de afstand van de traditionele kernmarkten duidelijk zien: hyperscale IT-campussen die gepland staan voor de periode 2026–2028 liggen gemiddeld op 175 kilometer van de grote hubsteden. Bij projecten die tussen 2022 en 2025 werden opgeleverd, was die gemiddelde afstand nog slechts 46 kilometer. Bovendien is het aandeel van 'greenfield'-ontwikkelingen op nieuwe locaties gestegen naar 39 procent van de Europese pijplijn, vergeleken met 8 procent in de afgelopen drie jaar.
Explosieve groei in AI-investeringen
De omslag wordt gedreven door de enorme stroom- en ruimtebehoefte van AI-trainingsmodellen. De vier grootste hyperscale cloudproviders investeerden naar verwachting 725 miljard dollar aan kapitaaluitgaven in 2026 — een stijging van 77 procent ten opzichte van de 410 miljard dollar in 2025. Het overgrote deel hiervan gaat rechtstreeks naar AI-rekenkracht en data-infrastructuur. JLL verwacht dat AI-workloads tegen 2030 ongeveer de helft van alle wereldwijde datacentercapaciteit voor hun rekening nemen.
"Data worden gebracht naar de plek waar de stroom is, niet andersom," licht Assad Noori, hoofd Data Centres bij JLL EMEA, toe. Voor AI-training maakt de fysieke nabijheid tot de eindgebruiker immers minder uit dan bij traditionele bedrijfstoepassingen, waardoor de focus verschuift naar locaties met voldoende netcapaciteit.
Druk op traditionele FLAP-D-markten
In de gevestigde Europese 'FLAP-D'-markten — Frankfurt, Londen, Amsterdam, Parijs en Dublin — is de totale capaciteit sinds 2019 meer dan verdubbeld naar 3,8 gigawatt (GW). Er is nog 1,4 GW in aanbouw en 2 GW gepland. Toch blijft het aanbod de vraag nauwelijks bijbenen door netcongestie, strenge regelgeving en een gebrek aan geschikte grond. De leegstand in deze kernmarkten staat op een historisch lage 6,4 procent, met Frankfurt als koploper op slechts 3,1 procent leegstand.
Parijs wist zich in de eerste helft van 2026 positief te onderscheiden door 72,5 megawatt aan nieuwe capaciteit op te leveren, mede dankzij een gunstigere stroombeschikbaarheid in Frankrijk.
Secundaire markten en het Midden-Oosten
De netgrenzen in West-Europa zorgen ervoor dat kapitaal uitwijkt naar secundaire regio's en alternatieve markten. Ook buiten Europa versnelt de bouw; in het Midden-Oosten is momenteel 2,6 GW aan capaciteit in aanbouw en staat er 13,8 GW in de planning. Dankzij omvangrijke kapitaalstromen vanuit overheden en overvloedige energieontwikkelingen groeit die regio uit tot een belangrijke hub voor AI-infrastructuur.
Volgens JLL zal de toegang tot grootschalige stroomaansluitingen en vergunningszekerheid de komende jaren de doorslaggevende concurrentiefactor worden voor ontwikkelaars en overheden die AI-investeringen willen aantrekken.