AP moet AVG-boetes verplicht publiceren

De AP publiceerde AVG-sancties al langer, maar deed dat tot nu toe op basis van eigen beleid. Nu de verplichting in de wet is vastgelegd, is dit volgens de toezichthouder van belang voor de rechtszekerheid en rechtsbescherming. Openbaarmaking maakt volgens de AP voor andere organisaties zichtbaar wat er is misgegaan bij een sanctie, zodat zij daarvan kunnen leren en hun eigen omgang met persoonsgegevens kunnen verbeteren. De toezichthouder meldt al jaren om deze aanpassing te vragen.

De wetswijziging is tot stand gekomen via een amendement van de Tweede Kamer. Het verplicht de AP om besluiten over bestuurlijke sancties openbaar te maken, waaronder boetes, lasten onder dwangsom en verwerkingsverboden. Volgens de AP maakt dit haar handhaving effectiever, draagt het bij aan betere naleving van de AVG en sluit het aan bij de bredere ontwikkeling waarbij bestuursorganen meer openheid geven over hun werkzaamheden en de besteding van publieke middelen.

Reageren, bezwaar maken of naar de rechter

Voordat de AP een sanctie publiceert, laat zij de betrokken organisatie weten dat zij dit van plan is en biedt zij de gelegenheid om te reageren. Pas daarna neemt de AP een definitief besluit over de publicatie. Daarbij gelden twee regels. Ten eerste publiceert de AP een sanctie niet eerder dan tien werkdagen nadat de organisatie het publicatiebesluit heeft ontvangen, tenzij de organisatie de sanctie zelf al openbaar heeft gemaakt of geen bezwaar heeft. In dat geval kan de AP eerder publiceren. Ten tweede kan een organisatie bezwaar maken tegen zowel de sanctie als de publicatie ervan, en vervolgens naar de rechter stappen om de publicatie te proberen tegen te houden.

Tot nu toe was de publicatie van AVG-sancties geregeld in het openbaarmakingsbeleid van de AP. Vanaf 1 september is dit wettelijk vastgelegd en past de AP haar beleid daarop aan. Tegelijk met deze beleidswijziging gaat de AP ook sancties op grond van de Wet politiegegevens en de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens op dezelfde manier openbaar maken als AVG-sancties, om ook op dat vlak sneller transparant te zijn. Voor overige documenten verandert het openbaarmakingsbeleid niet.

Volgens de AP hoort transparantie over het eigen functioneren bij haar taak als toezichthouder op de bescherming van fundamentele rechten. Door documenten actief openbaar te maken, wil de AP democratische controle op haar werk mogelijk maken, onder meer over strategische en beleidsmatige keuzes en over de besteding van publiek geld bij de uitvoering van haar wettelijke taken.