Herstel na ransomware in onderwijs duurt langer dan gemiddeld

IntroductieVereistDit blijkt uit het rapport State of Ransomware in Education 2026 van Sophos. Kwaadwillige e-mails vormen de belangrijkste technische oorzaak van ransomware-aanvallen in zowel het lager onderwijs (31 procent) als het hoger onderwijs (29 procent). Van de organisaties in het hoger onderwijs beschouwde 77 procent het ransomware-incident ook als de belangrijkste identiteitsaanval; in het lager onderwijs was dat 71 procent.

Trager herstel

Onderwijsinstellingen herstellen trager van aanvallen dan organisaties in andere sectoren. Voor zowel lager als hoger onderwijs is de kans dat volledig herstel één tot drie maanden duurt twee keer zo groot als het sectoroverstijgende gemiddelde. Het lager onderwijs scoort het slechtst van alle sectoren: 31 procent had minstens een maand nodig om volledig te herstellen.

“Onderwijsinstellingen blijven aantrekkelijke doelwitten, omdat ze over grote hoeveelheden persoonsgegevens beschikken en tegelijkertijd met aanzienlijke beperkingen in de beschikbare middelen te maken hebben.”, zegt Ross McKerchar, chief information security officer bij Sophos. “Aanvallers hebben tegenwoordig geen koevoet meer nodig als ze de sleutels kunnen stelen. Identiteitsmisbruik is een van de meest effectieve manieren om toegang te krijgen tot een organisatie. AI vergroot de snelheid, schaal en complexiteit van dit soort aanvallen alleen maar verder. De meest weerbare instellingen behandelen identiteit daarom als een centrale beveiligingsmaatregel. Ze combineren dit met geïntegreerde detectie- en responsemogelijkheden die dreigingen stoppen voordat deze kunnen uitgroeien tot grootschalige incidenten.”

Instellingen in het onderwijs melden grotere operationele uitdagingen dan gemiddeld. Meer dan de helft (53 procent) van de instellingen in het hoger onderwijs zegt onvoldoende kennis en expertise in huis te hebben om aanvallen tijdig te detecteren en tegen te houden, tegenover gemiddeld 35 procent in alle sectoren. In het lager onderwijs noemen organisaties menselijke fouten (52 procent), onvoldoende bescherming (47 procent), onbekende zwakke plekken in de beveiliging (42 procent) en beperkte capaciteit (41 procent) als belangrijke uitdagingen.

Meer versleutelde gegevens

Het percentage organisaties in het lager onderwijs waarvan gegevens bij een aanval zijn versleuteld, is in een jaar tijd meer dan verdubbeld van 29 procent in 2025 naar 61 procent in 2026. In de gehele onderwijssector leidde 58 procent van de ransomware-aanvallen tot versleutelde gegevens. Herstel van die gegevens gebeurt vooral met back-ups: 77 procent van de instellingen in het lager onderwijs en 69 procent in het hoger onderwijs herstelde versleutelde gegevens op die manier, beide boven het sectoroverstijgende gemiddelde van 66 procent.

De mediane losgeldeis in het onderwijs bedraagt 775.200 dollar, hoger dan het sectoroverstijgende bedrag van 698.000 dollar. Het bedrag daalt in het onderwijs wel voor het tweede jaar op rij. De daadwerkelijk betaalde losgeldbedragen zijn ten opzichte van vorig jaar met 15.000 dollar gestegen. De gemiddelde herstelkosten na een aanval zijn in het onderwijs opgelopen tot 2,26 miljoen dollar, tegenover gemiddeld 1,7 miljoen dollar voor alle sectoren. Ruim een kwart (26 procent) van de onderwijsinstellingen heeft één tot drie maanden nodig om volledig te herstellen, bijna het dubbele van het sectoroverstijgende gemiddelde van 14 procent.

Druk op IT-teams

Na een aanval ervaart 53 procent van de IT- en securityteams in het hoger onderwijs meer druk vanuit het hoger management, tegenover 40 procent gemiddeld in alle sectoren. Ongeveer 39 procent van de onderwijsorganisaties meldt dat medewerkers na een aanval afwezig zijn door stress of mentale gezondheidsproblemen, tegenover gemiddeld 29 procent in andere sectoren. Ook worden leidinggevenden vaker vervangen: bij 29 procent van de teams in het hoger onderwijs en 27 procent in het lager onderwijs kwam na een aanval een nieuwe leidinggevende aan het roer, tegenover een gemiddelde van 21 procent in alle sectoren.

De bevindingen zijn gebaseerd op onderzoek onder 226 IT- en cybersecurityleiders in de onderwijssector in 17 landen, allen werkzaam bij organisaties die het voorgaande jaar door ransomware zijn getroffen. Het onderzoek is uitgevoerd tussen januari en maart 2026. Lager onderwijs is in het onderzoek gedefinieerd als onderwijs aan doorgaans leerlingen tot 18 jaar, hoger onderwijs als onderwijs aan doorgaans studenten ouder dan 18 jaar. Het volledige State of Ransomware in Education 2026-rapport is hier te downloaden.