Kabinet worstelt met stroomhonger van AI-gigafabrieken
De stijgende vraag naar stroom door AI-datacenter- en AI-gigafabrieken legt een enorme druk op het toch al overbelaste Nederlandse energienet. Desondanks ziet het kabinet het faciliteren van soevereine AI-rekeninfrastructuur als een cruciale voorwaarde voor de economische toekomst en digitale autonomie van Nederland en Europa. Dat blijkt uit de antwoorden van staatssecretaris Aerdts (Economische Zaken en Klimaat) op Kamervragen van SP kamerlid Sandra Beckerman oover de maatschappelijke impact van grootschalige AI-datacenters.
Het kabinet erkent dat datacenters die uitsluitend groene stroom inkopen niet automatisch duurzaam zijn. "Het feit dat een datacenter groene stroom inkoopt, maakt de faciliteit in de context van onze totale energietransitie niet automatisch volledig duurzaam," stelt Aerdts. Omdat datacenters continu stroom verbruiken, moeten op wind- en zonluwe momenten conventionele centrales bijspringen. Ook dreigt er een verdringingseffect op de krappe energiemarkt.
Private investeringen onder strikte voorwaarden
Hoewel de maatschappelijke en energetische spanningen groot zijn, wil het kabinet marktpartijen die willen investeren in zogeheten AI-gigafabrieken niet de deur wijzen. Het kabinet kiest ervoor om de bouw van deze infrastructuur aan private partijen over te laten, maar ziet voor zichzelf een rol weggelegd in het creëren van de juiste randvoorwaarden, zoals geschikte locaties en vergunningsprocedures.
Grootschalige AI-faciliteiten vallen onder de bestaande instructieregels voor hyperscale-datacenters (locaties groter dan 10 hectare en een vermogen vanaf 70 MW). Mogelijke verstrengingen van deze criteria worden meegenomen in een geïntegreerde nationale aanpak voor datacenters, die in het najaar wordt gepresenteerd.
Geen extra milieueffectrapportage
Aerdts benadrukt dat het kabinet de netcongestie serieus neemt, maar ziet geen aanleiding voor een aanvullende nationale milieueffectrapportage (m.e.r.) specifiek voor datacenters. Bestaande Europese en nationale regelgeving borgen de ruimtelijke en milieukundige toetsing al voldoende. Daarnaast wil het kabinet afzien van de zogeheten 'koppensnellerij', waarbij Europese richtlijnen nationaal extra verzwaard worden.
Het geactualiseerde Nationaal Plan Energiesysteem (NPE), dat op Prinsjesdag verschijnt, zal nader ingaan op de verwachte structurele stroomvraag van datacenters en AI.
Meer over datacenter
Over Witold Kepinski
