Meerdere ministeries bundelen krachten rondom betere online bescherming van kinderen

Het kabinet wil dat kinderen gebruik kunnen maken van de kansen van de onlinewereld zonder gevaar te lopen. Daarvoor zijn volgens het kabinet duidelijke regels nodig en toezichthouders die de naleving controleren. Europese wetgeving als de Digital Services Act bevat al regels voor de privacy en veiligheid van kinderen. Toezichthouders spreken bedrijven daar steeds vaker op aan en nemen maatregelen bij overtredingen.

Staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit): “Kinderen verdienen een veilige omgeving om op te groeien: een plek waar zij leren, zich informeren, elkaar ontmoeten en spelen. Offline, thuis of op het schoolplein, vinden we dat de normaalste zaak van de wereld. Maar online, op sociale media of in videogames, raken kinderen snel uitzicht en lopen zij onacceptabele risico’s. Denk aan verslavende algoritmes, schadelijke beelden en ongewenst contact. Met de strategie online kinderrechten werkt het kabinet aan een veilige en gezonde online wereld voor alle kinderen.”

EU KIDS Act

Waar de huidige regels onvoldoende bescherming bieden, werkt het kabinet met andere lidstaten aan nieuwe regels. De Europese Commissie presenteerde onlangs een voorstel voor de EU KIDS Act. Daarin staan strenge veiligheidseisen voor het ontwerp van digitale diensten. Verslavende technieken worden verboden en onbekenden mogen niet zomaar contact opnemen met kinderen.

Het kabinet laat daarnaast Kinderrechten Impact Assessments uitvoeren naar diensten als Netflix, YouTube, Roblox, Fortnite, ChatGPT, Instagram, Snapchat en TikTok. Die onderzoeken beoordelen welke invloed de diensten hebben op het welzijn van kinderen. Bedrijven en toezichthouders kunnen het instrument gebruiken om diensten veiliger te maken.

Minimumleeftijd en telefoons op school

Ondanks de bestaande wetgeving zijn sommige digitale diensten volgens het kabinet nog te onveilig voor kinderen. Het wil kinderen daarvan afschermen. Samen met Spanje presenteerde Nederland onlangs voorstellen voor een Europese minimumleeftijd met zo min mogelijk uitzonderingen. Beide landen vinden dat bedrijven zelf moeten aantonen dat hun diensten veilig zijn en aan de regels voldoen. Ook moet de privacy van kinderen beschermd blijven bij het controleren van hun leeftijd. Het kabinet verwelkomt het voorstel van de Europese Commissie voor een Europese minimumleeftijd in de EU KIDS Act en komt eind oktober met een uitgebreide reactie op het wetsvoorstel.

Ook op scholen wil het kabinet ingrijpen om afleiding te beperken. Veel scholen hanteren al de afspraak dat mobiele telefoons niet zijn toegestaan, ook niet buiten de les. Die afspraak wordt op veel scholen goed nageleefd en de eerste resultaten zijn positief. Het kabinet wil de afspraak aanscherpen, zodat die op alle scholen geldt. De staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie maakt hierover afspraken met de onderwijssector. De afspraak 'Thuis of in de Kluis' moet volgens het streven per 1 januari 2027 ingaan.

Ouders en kinderen betrekken

Het kabinet houdt contact met ouders en kinderen bij het maken van beleid, onder meer via de UNICEF Jongerenraad. Staatssecretaris Aerdts richt binnenkort een ouderraad op.

Ouders krijgen daarnaast informatie en praktische tips over het gebruik van digitale diensten en apparaten. De campagne Blijf in Beeld helpt ouders om met hun kinderen te praten over smartphonegebruik. De Richtlijn gezond schermgebruik biedt ouders handvatten om thuis afspraken te maken over schermgebruik.