CISPE: Grond en stroom inruilen voor AI-toegang is capitulatie
Europa dreigt haar digitale afhankelijkheid van buitenlandse techgiganten te vergroten door grond, energie en datacentercapaciteit af te staan in ruil voor bevoorrechte toegang tot geavanceerde AI-modellen. Daarvoor waarschuwt CISPE (Cloud Infrastructure Services Providers in Europe), de brancheorganisatie van Europese cloudinfrastructuuraanbieders. In een reactie op het recent verschenen 'Transformative AI Strategy for Europe'-rapport noemt de organisatie deze voorgestelde ruilhandel een vorm van strategische capitulatie.
Het rapport kaart het probleem van de diepe Europese afhankelijkheid van een klein aantal buitenlandse AI-leveranciers terecht aan, stelt Mikkel Brun Naesager, speciaal adviseur bij CISPE, in een opiniestuk op opinieplatform EUobserver. De voorgestelde oplossing—het versneld toestaan en faciliteren van grote datacenters van Amerikaanse Big Tech-bedrijven op Europese bodem in ruil voor gegarandeerde toegang tot hun nieuwste AI-modellen—snijdt volgens CISPE echter geen hout.
Zwakke onderhandelingspositie en hogere kosten
Volgens de brancheorganisatie onderhandelt Europa vanuit een zwakke positie. De grote technologiebedrijven beschikken nu al over de markttoegang die Europa als wisselgeld wil inzetten, terwijl Europa de schaarse energie en capaciteit op het eigen stroomnet juist hard nodig heeft voor de eigen digitale en groene transitie.
Daarnaast is het de vraag of Europa met deze deal daadwerkelijk toegang krijgt tot de meest geavanceerde technologie. Toonaangevende AI-ontwikkelaars houden hun krachtigste modellen steeds vaker voor intern gebruik, terwijl er al exportrestricties gelden op de nieuwste generatie modellen. Bovendien brengt het draaien van buitenlandse modellen binnen Europese clouds op dit moment al prijsopslagen van 20 tot 50 procent met zich mee. Volgens CISPE dreigt Europa onder de voorgestelde strategie simpelweg meer te betalen voor minder krachtige, afgeschaalde modellen.
Voorrang voor Europese alternatieven en overheidsopdrachten
Om de Europese digitale soevereiniteit te waarborgen, roept CISPE op tot een koerswijziging. Europese overheden en bedrijven moeten stoppen met het automatisch uitbesteden van nieuwe workloads aan overzeese cloud- en AI-reuzen. Voor de meeste clouddiensten bestaan al Europese alternatieven, en ook Europese en 'open-weight' AI-modellen draaien vandaag de dag al bij lokale infrastructurele aanbieders. Door deze actief te gebruiken, ontstaat er een duurzame vraag naar lokale rekenkapitaal en blijven Europese data, energie en middelen behouden voor de eigen markt.
Met de opkomst van de Europese Cloud and AI Development Act (CADA) pleit CISPE er daarom voor om bij overheidsopdrachten (public procurement) standaard voorrang te geven aan Europese oplossingen. Dat geeft investeerders de marktgaranties die nodig zijn om te blijven investeren in de uitbouw van een eigen digitale infrastructuur. Digitale soevereiniteit betekent volgens de organisatie dat Europa zelf bepaalt waar AI voor wordt ingezet, in plaats van de eigen fysieke en digitale bedrijfsmiddelen over te leveren aan de status quo.
