Britse politiek vreest afhankelijkheid van Microsoft
De grootschalige storing bij Microsoft 365 op 12 en 13 november 2026 heeft in het Verenigd Koninkrijk geleid tot een verhit debat in het Lagerhuis over digitale weerbaarheid en de afhankelijkheid van Amerikaanse techreuzen. Hoewel de Britse regering benadrukt dat cruciale nooddiensten bleven draaien, spreken oppositiepartijen en parlementaire commissies van een pijnlijke wake-upcall nadat ziekenhuizen, rechtbanken, politiekorpsen en ruim een miljoen bedrijven urenlang werden ontregeld.
Tijdens een ingelast debat op maandag 16 november gaf minister Ian Murray (Digitale Zaken, Cultuur, Media en Sport) opening van zaken over de technische oorzaak van de uitval, die 74 landen trof. Volgens de bewindsman was er geen sprake van een cyberaanval, maar van een opeenstapeling van drie technische problemen. Een server die goed was voor 14 procent van de capaciteit was offline voor regulier onderhoud, toen een tweede server uitviel door een softwarefout als gevolg van een piekbelasting. Het resterende netwerk werd vervolgens overspoeld met dataverkeer, waardoor systemen bezweken en e-mailverkeer en clouddiensten tot vrijdagmiddag 14.00 uur grotendeels platlagen.
Hoewel Murray stelde dat noodnummer 999, het openbaar vervoer, de grensbewaking en de telecomnetwerken ongestoord functioneerden, schetsten Kamerleden een aanzienlijk grimmiger beeld van de gevolgen op de werkvloer. Schaduwminister Rebecca Paul (Conservatieven) wees erop dat minstens 47 trusts van de nationale gezondheidsdienst NHS problemen meldden en dat medisch personeel genoodzaakt was terug te vallen op pen en papier. Andere parlementariërs meldden dat rechtszittingen moesten worden verdaagd, apothekers geen recepten konden verwerken, dringende kankerdoorverwijzingen vertraging opliepen en kleine ondernemers hun personeel niet op tijd konden uitbetalen. Ook de e-mailsystemen van het parlement zelf lagen urenlang stil.
De storing legde bovenal de kwetsbaarheid van de Britse publieke sector bloot. Uit cijfers die tijdens het debat naar voren kwamen, blijkt dat tussen de 98 en 99 procent van de Britse rijksambtenaren afhankelijk is van Microsoft-producten voor hun dagelijkse communicatie. De overheid geeft jaarlijks circa 1,9 miljard pond uit aan Microsoft-licenties. Volgens Chi Onwurah, voorzitter van de parlementaire commissie voor Wetenschap en Technologie, betaalt de Britse burger nu de prijs voor het gebrek aan diversificatie. Zij wees naar landen als Duitsland en Frankrijk, waar respectievelijk honderdduizenden ambtenaren overstappen op open-sourcesoftware om vendor lock-in tegen te gaan.
Weerbaarheid
Liberaal-Democraat Victoria Collins stelde dat er in het Verenigd Koninkrijk geen sprake is van digitale weerbaarheid, maar van digitale afhankelijkheid, en pleitte voor een nationale strategie voor digitale soevereiniteit. Ook vanuit de Labour-gelederen klonk kritiek; Kamerlid Dawn Butler wees op de geopolitieke risico’s nu Europese landen zich zorgen maken over de macht van Amerikaanse leveranciers. Daarnaast waarschuwden meerdere parlementariërs voor het uitfaseren van traditionele back-upsystemen, zoals koperen telefoonlijnen en analoge radio en televisie, die tijdens een digitale uitval nog wel blijven werken.
Minister Murray verdedigde het regeringsbeleid door te wijzen op lopende investeringen en nieuwe wetgeving. Zo moet de Cyber Security and Resilience Bill, die momenteel door het parlement wordt behandeld, cloudproviders en datacenters onder strenger toezicht plaatsen. Daarnaast investeert Londen 210 miljoen pond in een cyberactieplan, 500 miljoen pond in een fonds voor soevereine AI en nog eens 500 miljoen pond in de beveiliging van de publieke IT-infrastructuur. Via een nationaal cloudinfrastructuurprogramma wil de overheid haar inkoopkracht bovendien gebruiken om kleinere Britse technologiebedrijven een kans te geven.
Toch erkende de minister dat het losweken van grote Amerikaanse leveranciers een weerbarstig proces is, omdat zij schaalvoordelen en geavanceerde technologie bieden die moeilijk te evenaren zijn. Terwijl toezichthouder Competition and Markets Authority (CMA) in februari 2027 met een oordeel komt over de vraag of Microsoft een zogeheten strategische marktstatus moet krijgen, groeit in Westminster de druk om niet langer op één digitaal paard te wedden.