Wouter Hoeffnagel - 21 november 2026

'Financiële instellingen missen vaak het verband tussen fraude en witwassen'

Veel financiële instellingen zien niet dat fraude en witwassen met elkaar samenhangen. 86 procent van de instellingen zegt belangrijke verbanden tussen frauduleuze activiteiten en witwassen te missen.

'Financiële instellingen missen vaak het verband tussen fraude en witwassen' image

Dat blijkt uit internationaal onderzoek van Datos Insights in opdracht van softwarebedrijf SAS. Voor het onderzoek Fraud and AML Convergence: Closing the Speed Gap zijn 165 verantwoordelijken voor fraudepreventie en antiwitwasbeleid (AML) in 21 landen ondervraagd. Ongeveer 71 procent werkt aan het samenbrengen van technologie voor fraudedetectie en witwasbestrijding, maar slechts 13 procent doet dat ook met de bijbehorende processen, verantwoordelijkheden en organisatiestructuren. Zo gebruikt 72 procent een gedeelde technologische infrastructuur voor analyses, terwijl de onderliggende modellen en werkwijzen gescheiden blijven. Slechts 1 procent heeft data, modellen, infrastructuur en governance volledig geïntegreerd.

Criminele ketens lopen door afdelingen heen

Die versnippering wordt een groter probleem doordat verschillende vormen van criminaliteit steeds vaker in elkaar overlopen. Cybercriminaliteit, fraude en witwassen maken regelmatig deel uit van dezelfde keten. Gestolen persoonsgegevens kunnen bijvoorbeeld dienen voor identiteitsfraude, waarna het buitgemaakte geld via meerdere rekeningen wordt weggesluisd. Beoordelen instellingen die stappen los van elkaar, dan bestaat volgens SAS het risico dat zij de onderlinge verbanden niet zien.

Olaf Passchier, Customer Advisory Lead for Fraud, Compliance and Public Security bij SAS: “Criminelen houden zich niet aan de scheidslijnen tussen cybercriminaliteit, fraude en witwassen. Met AI kunnen ze bovendien steeds overtuigender te werk gaan, bijvoorbeeld door stemmen na te bootsen of identiteiten te vervalsen. Dat maakt het voor financiële instellingen nog belangrijker om verdachte activiteiten in samenhang te beoordelen. Zolang fraude- en witwasteams met verschillende informatie en systemen werken, blijven verbanden buiten beeld. Betere technologie kan helpen, maar zonder samenwerking en het delen van informatie schiet ook de beste fraudedetectie tekort.” 

Tijdens Fraud Awareness Week (15 tot en met 21 november) vestigen SAS en de Association of Certified Fraud Examiners (ACFE) de aandacht op AI-gedreven fraude. Uit hun gezamenlijke onderzoek blijkt dat slechts 7 procent van de ondervraagde fraudebestrijders de eigen organisatie meer dan redelijk voorbereid vindt op die dreiging. Ruim driekwart (77 procent) ziet een toename van social engineering met deepfakes. Een kwart (25 procent) zegt dat de eigen organisatie AI of machine learning inzet om fraude te bestrijden.

Realtime betalingen vergroten de tijdsdruk

De opkomst van realtime betalingen maakt het delen van informatie urgenter. Systemen voor fraudedetectie beoordelen transacties binnen milliseconden, terwijl controles op witwassen vaak pas achteraf plaatsvinden. Tegen de tijd dat verdachte patronen worden herkend, kan het geld al zijn overgemaakt.

Volgens het onderzoek van Datos Insights deelt 73 procent van de instellingen tijdens lopende onderzoeken regelmatig of altijd informatie tussen fraude- en witwasteams. Bij geautomatiseerde monitoring doet slechts 17 procent dat. Verbanden komen daardoor vaak pas aan het licht als een onderzoek al loopt, en worden niet automatisch gesignaleerd.

Als grootste obstakel noemt 88 procent van de ondervraagde instellingen organisatorische silo’s, zoals gescheiden afdelingen en rapportagelijnen. Technologische beperkingen (73 procent) en problemen met datakwaliteit en databeheer (70 procent) worden ook vaak genoemd.

Axians - Spaces - november 2026 Taelium realtime data BW + BN
Axians - Spaces - november 2026

Wil jij dagelijkse updates?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!