Consumentenorganisatie BEUC eist strenge boetes Big Tech
Grote technologiebedrijven als Alphabet, Amazon, Apple, ByteDance, Meta en Microsoft leven de Europese Digital Markets Act (DMA) nog altijd onvoldoende na, waardoor consumenten geen eerlijke keuzevrijheid krijgen over hun digitale diensten en producten. Dat stelt de Europese consumentenorganisatie BEUC op basis van een nieuw analyserapport dat bewijsmateriaal bundelt uit de periode van juni 2025 tot en met juni 2026. Volgens de organisatie maken de zogeheten poortwachters zich schuldig aan slechts oppervlakkige naleving en roept BEUC de Europese Commissie op om afschrikwekkende boetes op te leggen.
Uit de analyse komen twee hardnekkige trends naar voren waarmee techreuzen de Europese regels omzeilen. Ten eerste zetten de meeste poortwachters nog steeds gedragstechnieken en niet-neutrale gebruikersinterfaces in om consumenten te ontmoedigen bij het kiezen van alternatieve producten of diensten, hoewel de DMA dergelijke sturende ontwerpen expliciet verbiedt. Ten tweede vertragen meerdere bedrijven de volledige invoering van regels die raken aan de kern van hun verdienmodel.
Als concreet voorbeeld wijst BEUC op Google, dat binnen zijn zoekmachine nog altijd eigen diensten voor onder meer prijsvergelijking, reizen en vertalingen voortrekt boven die van concurrenten, ondanks het verbod op zelfbevoordeling. Ook bij het vragen van toestemming voor het gebruik van persoonsgegevens, standaardinstellingen en alternatieve appdistributie schiet Alphabet volgens de organisatie tekort. Meta wordt bekritiseerd omdat gebruikers die kiezen voor minder gepersonaliseerde advertenties te maken krijgen met een verslechterde gebruikerservaring vol verplichte reclameonderbrekingen.
Ook andere poortwachters blijven volgens het rapport in gebreke. Apple belemmert nog steeds de doorverwijzing naar externe betaalopties, de interoperabiliteit met andere systemen en de distributie van apps buiten de eigen App Store om. Amazon wordt daarnaast gewezen op tekortkomingen rondom prijsbeheersing op zijn platform.
Volgens AgustĂn Reyna, directeur-generaal van BEUC, moet het tijdperk van cosmetische naleving voorbij zijn en heeft keuzevrijheid voor consumenten geen betekenis als grote techbedrijven deze herhaaldelijk ondermijnen. Sinds de inwerkingtreding van de DMA in mei 2023 houdt BEUC de naleving nauwlettend in de gaten en diende de organisatie al meer dan eenentwintig klachten en analyses in bij de Europese Commissie. BEUC benadrukt dat de Commissie in haar lopende onderzoeken alle vormen van omzeiling actief moet aanpakken om te voorkomen dat poortwachters consumenten de controle over hun eigen gegevens en keuzes blijven ontzeggen.