Europese datacenters: AI-honger stuit op stroomtekort

De cijfers die Restivo presenteerde zijn op het eerste gezicht indrukwekkend. Voor 2026 wordt een groei van 14% in het aanbod van datacenters in Europa verwacht. Tegen het einde van dit jaar zal de markt de mijlpaal van 10 gigawatt (GW) aan operationele capaciteit passeren. Toch is dit volgens de expert niet genoeg. Voor het vijfde jaar op rij overstijgt de vraag het aanbod, met dalende leegstand en stijgende prijzen tot gevolg.

De opkomst van de 'Neocloud' en AI-specialisten

De drijvende kracht achter deze krapte is AI. Waar AI twee jaar geleden nog een belofte was, is het nu een realiteit die de infrastructuur herdefinieert. Vorig jaar werd er voor ongeveer 600 megawatt aan nieuwe contracten getekend, waarvan tweederde specifiek bestemd is voor AI-doeleinden.

Deze nieuwe golf aanvragen komt niet alleen van traditionele hyperscalers zoals Google of Microsoft, maar ook van opkomende 'neocloud'-providers die zich volledig richten op gespecialiseerde AI-rekenkracht. Dit vraagt om een fundamenteel ander type datacenter: faciliteiten die geen genoegen meer nemen met traditionele luchtkoeling, maar gebouwd zijn voor extreme dichtheid en enorme stroombehoeften.

De 'FLAPD'-grenzen bereikt

Jarenlang was de Europese markt geconcentreerd in de zogenaamde FLAPD-steden (Frankfurt, Londen, Amsterdam, Parijs en Dublin). Hoewel deze steden eind dit jaar nog steeds 75% van de markt vertegenwoordigen, verschuift de focus.

"De kaart van Europa verandert," stelde Restivo. Omdat stroom in de traditionele hubs schaars en duur is, wijken ontwikkelaars uit naar regio's met een overschot aan (vaak duurzame) energie en lagere tarieven. Locaties die voorheen nauwelijks op de radar stonden, zoals Narvik in Noorwegen of Sines in Portugal, groeien uit tot belangrijke bestemmingen voor AI-infrastructuur. Vooral de Nordics en het Iberisch schiereiland profiteren van deze beweging, mede door de lagere koelingskosten en gesubsidieerde energieprijzen.

Stroom als de ultieme beperking

Ondanks de verhuizing naar het noorden en zuiden blijft energie het grootste hoofdpijndossier. Restivo benadrukte dat de industrie niet langer alleen naar overheden kan wijzen voor oplossingen. Er is een "holistische aanpak" nodig waarbij aanbieders, overheden en regelgevers samenwerken.

In sommige landen werpt dit al vruchten af. Zo noemde Restivo Ierland, waar 'private wire'-verbindingen (waarbij datacenters hun eigen directe stroomlijn leggen naar energiebronnen) inmiddels een serieuze optie zijn. Toch waarschuwt hij dat de publieke acceptatie van datacenters onder druk staat. Overheden moeten sneller beslissen en de industrie moet bewijzen dat ze onderdeel is van de oplossing door efficiënter te opereren.

Vooruitblik naar 2030

De prognoses van CBRE voor de langere termijn laten geen ruimte voor twijfel: tegen 2030 zal er naar verwachting 11 GW aan extra AI-specifieke capaciteit nodig zijn in Europa. Om die ambitie waar te maken, moet de sector zichzelf opnieuw uitvinden.

"Stroom is een schaars goed geworden, een kostbare hulpbron die moeilijker te beveiligen is dan ooit," concludeerde Restivo. De winnaars van de volgende wave AI-ontwikkeling zullen niet de partijen zijn met de grootste gebouwen, maar de partijen die de toegang tot energie weten te waarborgen in een continent dat langzaam tegen zijn grenzen aanloopt.

Door: Witold Kepinski