Gartner waarschuwt inkooptop voor marketingpraat en agent-washing
De overstap naar een autonome toeleveringsketen blijkt in de praktijk weerbarstiger dan de huidige tech-hype doet vermoeden. Tijdens de tweede dag van het Gartner Supply Chain Symposium/Xpo 2026 in Barcelona temperden analizen de verwachtingen rondom AI-planning en inkoop. Hoewel de technologische potentie enorm is, voorspelt Gartner dat tegen 2030 slechts 5 procent van de organisaties die planningsautomatisering implementeren, in staat zal zijn om 10 procent van hun beslissingen volledig autonoom te laten nemen.
Waar de openingsdag in het teken stond van de langetermijnvisie, bracht dag twee de praktische realiteit van Chief Supply Chain Officers (CSCO’s) in kaart. Zij moeten manoeuvreren tussen ambitieuze CEO-doelstellingen, geopolitieke verschuivingen en worstelende inkoopafdelingen. Een nieuwe enquête van Gartner laat zien dat amper 36 procent van de Chief Procurement Officers (CPOs) er alle vertrouwen in heeft dat zij hun inkoopfunctie succesvol kunnen herontwerpen voor het AI-tijdperk.
Geopolitiek dwingt CEO's tot herijking van de keten
Atul Dighe, VP Analyst bij Gartner, deelde de belangrijkste inzichten uit de jaarlijkse Gartner Global CEO Survey. Daaruit blijkt dat topbestuurders weliswaar gefocust blijven op groei en technologie, maar vaak strategische helderheid missen. Dit komt door aanhoudende onzekerheid, trage organisatieprocessen en AI-investeringen waarvan het rendement (payback) sterk achterblijft.
Opvallend is dat geopolitiek is binnengedrongen in de top drie van hoogste businessprioriteiten voor CEO's.
“CEO's zijn hun geografische voetafdruk actief aan het herbalanceren”, verklaarde Dighe. “Maar liefst 76 procent betreedt nieuwe markten of breidt daar uit, terwijl 40 procent zich juist terugtrekt uit bepaalde markten om veerkracht en diversificatie te zoeken.”
Dighe adviseerde logistieke leiders om de C-suite te beïnvloeden met krachtigere storytelling. CSCO's moeten een scherpe financiële waardelens leggen op huidige activiteiten en initiatieven leiden die direct gekoppeld zijn aan tastbare zakelijke en financiële resultaten voor de toekomst.

Foto: Atul Dighe VP Analyst bij Gartner
De transformatie van de planner: Van executie naar strategisch toezicht
Ondanks de trage adoptie van volledig autonome systemen, verandert de rol van de menselijke planner ingrijpend. Pia Orup Lund, Senior Director Analyst bij Gartner, benadrukte dat autonome planning moet worden benaderd als een beslissingsstrategie en niet als een IT-uitrol. Bedrijven moeten exact in kaart brengen waar AI beslissingen ondersteunt, aanvult of volledig overneemt.
Gartner voorspelt dat tegen 2029 zestig procent van de traditionele rollen van supply chain-planners zal verschuiven van operationele uitvoering naar strategisch toezicht. Routinebeslissingen worden dan door autonome systemen opgevangen.
Lund waarschuwde echter dat autonomie voorlopig alleen geschikt is voor eenvoudige, verklaarbare en breed geaccepteerde planningsvraagstukken. Complexe configuraties en ingewikkelde optimalisatievraagstukken vereisen nog altijd menselijk oordeelsvermogen, governance en strategische context.

Foto: Pia Orup Lund, Senior Director Analyst bij Gartner
Agentic AI in inkoop: Pas op voor 'agent-washing'
Magnus Bergfors, eveneens Senior Director Analyst bij Gartner, nam de hype rondom agentic AI in de inkoopketen onder de loep. Hij wees op een belangrijk conceptueel verschil dat in de markt vaak over het hoofd wordt gezien:
AI-agents: Systemen die zelfstandig of semi-zelfstandig strak afgekaderde, specifieke taken uitvoeren.
Agentic AI: Complexe systemen bestaande uit meerdere samenwerkende agents (multi-agent systems) die bredere workflows automatiseren en zelfstandig overkoepelende procesdoelen nastreven.
Op dit moment gaapt er een gigantisch gat tussen wat men dénkt dat agentic AI kan, wat het daadwerkelijk betrouwbaar presteert en wat softwareleveranciers in glimmende demo's laten zien. Dit verklaart waarom een kleine minderheid van de inkoopfuncties er momenteel actief mee pioniert.
De meest praktische kansen op de korte termijn liggen volgens Bergfors bij gerichte sourcing- en inkoopcases. Waarde op de lange termijn valt of staat met betere datakwaliteit en heldere methoden om de ROI te meten. Bergfors adviseerde inkoopleiders om leveranciers kritisch te bevragen op hun concrete 'agent-roadmaps', use cases strikt te prioriteren op basis van businessbehoeften en scherp te waken voor agent-washing (marketingpraat waarbij simpele automatisering onterecht als geavanceerde AI wordt verkocht).

Foto: Magnus Bergfors Senior Director Analyst bij Gartner