AI-golf brengt IT-dienstverlening naar nieuw niveau
De Nederlandse IT-dienstensector blijft ook in 2026 en 2027 aanzienlijk sneller groeien dan de brede economie. Waar het bruto binnenlands product (BBP) dit jaar naar verwachting met 1,0 procent groeit en volgend jaar met 1,3 procent, stevent de IT-dienstverlening af op een volumegroei van respectievelijk 2,0 en 3,0 procent. Die versnelling wordt primair gedreven door de grootschalige implementatie van kunstmatige intelligentie (AI). De transitie brengt echter ook een scherpe tweedeling aan in de markt: terwijl de vraag naar hoogwaardige expertise en cybersecurity explodeert, verdwijnt eenvoudig programmeer- en testwerk in rap tempo.
Dat blijkt uit een nieuwe analyse van Diederik Stadig, econoom Zorg & Technologie. De opmars van AI creëert een krachtige vraag naar specifieke IT-diensten. Zo neemt de behoefte aan cybersecurity sterk toe doordat AI-toepassingen zorgen voor grotere datastromen en een uitbreiding van het digitaal aanvalsoppervlak. Daarnaast profiteren cloudproviders van de enorme rekenkracht en opslagcapaciteit die AI-modellen vereisen.
De grootste economische winst voor de Europese markt ligt echter bij de integratie van AI binnen het midden- en kleinbedrijf (MKB). Waar Europa achterloopt op de bouw van fundamentele AI-modellen, biedt het brede MKB juist een enorm potentieel voor productiviteitswinst. Omdat het MKB de kennis en capaciteit mist om AI zelfstandig te implementeren, schakelen bedrijven massaal externe IT-partners in om processen rond sales, administratie en routinesystemen te optimaliseren.
Keerzijde: standaardwerk verdampt
Tegenover de sterke vraag naar AI-integratie staat een structurele krimp aan de onderkant van de markt. AI automatiseert routinematige taken steeds effectiever, waardoor de vraag naar standaard softwareontwikkeling, eenvoudige IT-consulting en eerstelijns support sterk afneemt. IT-dienstverleners worden hierdoor gedwongen hun bedrijfsvoering te herzien en hun personeel om te scholen naar hoogwaardigere diensten.
In de financiële resultaten is de transitie al zichtbaar. De omzet van Nederlandse IT-dienstverleners steeg in het eerste kwartaal van 2026 met 4,8 procent. Dat is iets milder dan de gemiddelde 6 procent van de afgelopen jaren, maar duidt nog steeds op een solide prestatie. Deze omzetgroei is deels prijsgedreven: grote Amerikaanse techbedrijven hebben de prijzen van enterprise software stevig verhoogd om hun miljardeninvesteringen in AI-infrastructuur terug te verdienen. IT-dienstverleners hebben hun marges ondanks deze kostendruk grotendeels weten te behouden.
Arbeidstekort neemt af door interne efficiëntie
Hoewel 35 procent van de ondernemers het tekort aan personeel nog altijd noemt als de belangrijkste groeibelemmering, is de acute druk op de arbeidsmarkt afgenomen. Het aantal openstaande vacatures in de TMT-sector (Technologie, Media en Telecom) stabiliseert op ruim 17.000, wat substantieel lager is dan de meer dan 20.000 van twee jaar geleden.
De afnemende personeelskrapte is het resultaat van twee factoren. Enerzijds is het aantal gewerkte uren de afgelopen jaren met 14 procent gestegen ten opzichte van de pre-coronaperiode, wat betekent dat er veel nieuwe werknemers zijn ingestroomd. Anderzijds beginnen IT-dienstverleners de eerste vruchten te plukken van hun eigen AI-inzet: door interne processen te automatiseren, kunnen zij meer werk verzetten met hetzelfde aantal mensen.
Dat de markt aantrekt door de AI-golf blijkt ook uit het percentage ondernemers dat een gebrek aan vraag als voornaamste belemmering ziet. Dit percentage is gedaald naar 16 procent. De IT-dienstensector bevindt zich daarmee in een duidelijke kantelfase: de krimp in traditionele urenfabrieken wordt ruimschoots gecompenseerd door de explosieve vraag naar strategische AI- en security-expertise.