'CIO’s hebben context nodig'

Coffyn brengt uitgebreide ervaring als IT-leider mee naar Gartner. Voordat hij bij het bedrijf kwam, werkte hij meer dan dertig jaar bij internationale bedrijven, waaronder Procter & Gamble, Randstad en Royal Friesland Campina. Die achtergrond heeft een sterke invloed op hoe hij vandaag de dag met CIO’s samenwerkt. Zijn rol combineert praktische ervaring met de inzichten, methoden en gegevens van Gartner, in lijn met de maatschappelijke missie van de organisaties.  

“Ik pas deze combinatie van ervaring op professioneel niveau elke dag toe bij mijn klanten,” zegt hij. “De combinatie van theorie, onderzoek, tools en praktijkervaring, ondersteund door de allernieuwste AI, is een unieke mix die pas’ echt tot zijn recht komt wanneer deze pragmatisch wordt toegepast.”

Pragmatische aanpak

Volgens Coffyn is deze pragmatische aanpak noodzakelijk omdat CIO’s tegenwoordig niet te maken hebben met één dominante transformatie, maar met meerdere verschuivingen die tegelijkertijd plaatsvinden. “AI staat uiteraard bovenaan de lijst. Niet alleen vanwege de technologische ontwikkeling zelf, maar ook vanwege de hype, de verwachtingen van het management en politici, en de snelheid waarmee leveranciers nieuwe toepassingen op de markt brengen.”

De tweede belangrijke trend is digitale soevereiniteit. “Dit is in Nederland al lang een maatschappelijk en politiek thema, maar breidt zich nu uit naar Europa, België en de particuliere sector, zoals het bankwezen.” 

De derde trend is de spanning tussen hogere verwachtingen en beperktere middelen. “Burgers en belanghebbenden verwachten steeds vaker een digitale ervaring die vergelijkbaar is met die van grote commerciële platforms, terwijl overheidsorganisaties niet altijd over dezelfde middelen of structuur beschikken.”

Uitdagingen

Dit brengt specifieke uitdagingen met zich mee, met name in de publieke sector. “Kennis en ervaring vormen de belangrijkste knelpunt. Jarenlang waren veel overheidsorganisaties sterk afhankelijk van externe hulpbronnen. Nu de budgetten onder druk staan en organisaties meer activiteiten in eigen beheer willen nemen, blijkt dat de benodigde kennis en ervaring niet altijd direct voorhanden zijn. Dit geldt voor AI, maar ook voor digitale soevereiniteit, data, architectuur en governance.” Volgens Coffyn speelt Gartner hier een sleutelrol: het helpen van organisaties om hun kennis sneller op te bouwen en beter onderbouwde beslissingen te nemen die met minder risico’s kunnen worden geïmplementeerd.

Een tweede uitdaging is het managen van verwachtingen. “Digitale soevereiniteit is niet alleen een technologische kwestie, maar ook een maatschappelijke, politieke en bestuurlijke. Dat betekent dat CIO’s te maken hebben met veel verschillende belanghebbenden. Ze moeten beleid, risico’s, haalbaarheid en publieke verwachtingen op elkaar afstemmen.”

De derde uitdaging ligt op cultureel vlak. “De snelheid waarmee technologie zich ontwikkelt, vraagt om een andere manier van werken. Het gaat om een cultuur van verandering, maar ook om resultaatgericht leiderschap. In sommige organisaties ontbreekt het nog steeds aan een echt gevoel van urgentie, ondanks de budgettaire druk.”

Rendement op investering

Dat verschil in gevoel van urgentie komt ook tot uiting in de manier waarop organisaties AI benaderen. “Veel organisaties zijn begonnen met relatief laagdrempelige toepassingen, zoals het samenvatten van vergaderingen, transcripties en interne documenten. Dit zijn use cases die verband houden met ‘Return on Employee’: toepassingen die medewerkers helpen efficiënter te werken, maar waarvan de waarde vaak moeilijk te kwantificeren is.”

De eerste experimentele fase is nu voorbij. ‟Organisaties zien de voordelen, maar ook de kosten van licenties, data, ondersteuning en beheer. Daardoor komt de vraag naar concrete waarde steeds nadrukkelijker op de voorgrond. Tegelijkertijd worden sommige overheden nu ambitieuzer. Zij kijken naar AI in kernprocessen, bijvoorbeeld om dienstverlening te versnellen, data beter te combineren, processen te herontwerpen of zelfs nieuwe digitale diensten aan te bieden.”

Toch blijven dergelijke initiatieven beperkt. ‟We zien de echte versnelling wanneer organisaties nadenken over hun toekomstige Technological Operating Model, waarin mensen, AI-agenten en mogelijk robots samenwerken. Dit heeft directe gevolgen voor beslissingen over talent, opleiding, vaardigheden en organisatieontwerp in alle afdelingen. Het zijn vooral leiders met eerdere ervaring in de particuliere sector die dit soort initiatieven ook binnen de overheid aansturen.”

Regelgeving

Regelgeving speelt hier natuurlijk een rol, maar Coffyn waarschuwt ervoor om dit als excuus te gebruiken. “Zelfs sterk gereguleerde sectoren, zoals de banksector, gaan snel vooruit. Het verschil zit hem vooral in resultaatgericht management. Wanneer organisaties duidelijke doelen stellen en hoog mikken, komt verandering vanzelf in een stroomversnelling. Regelgeving is dan een voorwaarde waarmee rekening moet worden gehouden, geen reden om stil te blijven staan.”

De rol van Gartner Executive Programs sluit aan bij die behoefte aan richting, context en versnelling. Volgens Coffyn is contextualisering in dit opzicht cruciaal. “Een overheidsinstantie heeft andere prioriteiten, risico’s en afhankelijkheden dan een Shared Service Center. De waarde ligt daarom niet alleen in algemene inzichten, maar in het vertalen van die inzichten naar de specifieke situatie van de organisatie, het individu, het partnerecosysteem en de bestuursomgeving. Vandaag ligt de prioriteit misschien bij AI; morgen kan dat cyberbeveiliging, digitale soevereiniteit of kostenoptimalisatie zijn. Gartner helpt om deze prioriteiten in de juiste context te plaatsen.”

Daarom is het Gartner IT Symposium/Xpo in Barcelona op dit moment bijzonder relevant voor CIO’s, omdat het hen even uit de dagelijkse sleur haalt. Als voormalig CIO weet hij hoe weinig tijd er is om zich te richten op het opdoen van kennis. “De conferentie biedt een paar dagen waarin CIO’s en andere IT-leiders zelf kunnen bepalen welke onderwerpen belangrijk zijn, op basis van hun eigen agenda. Netwerken speelt ook een grote rol. Dit kan gaan om geplande ontmoetingen met analisten of collega’s, maar ook om toevallige ontmoetingen die later van grote waarde blijken te zijn.”

Toegevoegde waarde

Coffyn merkt op dat Barcelona ook een ontmoetingsplaats is geworden voor veel Nederlandse, Luxemburgse en Belgische leiders uit de publieke sector. “In Nederland zijn ambtenaren en digitale leiders verspreid over steden als Den Haag, Apeldoorn, Amersfoort en Amsterdam. In Barcelona vinden ze het soms makkelijker om elkaar te ontmoeten dan in hun eigen land. Dit geldt ook voor bijeenkomsten tussen Nederlandse en Belgische overheidsorganisaties. Dergelijke contacten bevorderen de uitwisseling van voorbeelden, ervaringen en aanpakken, en maken zelfs samenwerking mogelijk bij initiatieven zoals Digital Sovereign-oplossingen.”

Om het meeste uit het Symposium te halen, adviseert Coffyn deelnemers om van tevoren bewust een agenda op te stellen. “Het evenement is intensief en er is veel te beleven. Wie alles probeert bij te houden, raakt al snel overweldigd.” De tweede tip is om tijdens of direct na de conferentie tijd in te plannen om de belangrijkste inzichten om te zetten in actie. “Op die manier haal je in de praktijk het meeste uit de inspiratie die je tijdens de conferentie opdoet.”