Gartner: AI-agents, soevereiniteit en 'wetware' bepalen technologietrends van 2027

Dit meldt Gartner in zijn lijst van tien strategische technologietrends voor 2027, die dinsdag werd gepresenteerd op de Gartner IT Symposium/Xpo in het Amerikaanse Orlando. De bijeenkomst loopt tot donderdag. "De kritieke wrijving is dat AI-systemen opereren in een architecturaal vacuüm, software sneller genereren dan mensen die kunnen beoordelen, ongecontroleerde toegangsroutes voor inloggegevens creëren en processen vastbinden aan monopolies van één leverancier", zegt Gene Alvarez, Distinguished VP Analyst bij Gartner.

Agents en beveiliging

Een deel van de trends gaat over het beheersen van AI-agents. Onder AI-agentidentiteit verstaat Gartner het koppelen van modellen, prompts en inloggegevens aan de acties van een agent. "Het toepassen van dynamische identiteitscontroles stelt organisaties in staat risicovolle statische inloggegevens te vervangen door dynamische, beleidsgestuurde toegang", aldus Alvarez.

Een tweede trend is de 'agent coding harness': een gesloten regelsysteem dat het zelfstandige gedrag van AI-ontwikkelaars in de softwareontwikkeling aanstuurt. Zonder zo'n systeem moeten ontwikkelaars de output van machines handmatig controleren, waardoor volgens Gartner de productiviteitswinst volledig verdwijnt. Daarnaast noemt het bureau 'autonomous exposure remediation': een combinatie van AI en automatisering die beveiligingslekken in de digitale omgeving van een organisatie vindt, prioriteert en verhelpt. Patches of virtuele patches worden daarbij automatisch getest en in productie genomen.

Nieuwe typen modellen

Gartner onderscheidt drie soorten modellen die zich richten op specifieke taken. Grote kwantitatieve modellen (LQM's) zijn modulaire, hybride neurale netwerken voor het verwerken en analyseren van numerieke data. Het bureau waarschuwt dat algemene taalmodellen bij numerieke taken risico's op onnauwkeurigheid en non-compliance opleveren, omdat ze waarschijnlijkheden gebruiken om te gokken. Alvarez zegt dat de aanpak met LQM's organisaties in staat stelt "autonome prognoses veilig in te zetten in sterk gereguleerde sectoren, zoals de financiële sector en de gezondheidszorg".

Spraakredeneermodellen redeneren rechtstreeks op audio en volgen context en intentie gedurende een gesprek om te bepalen wat de volgende stap is. "Spraak blijft het interactiekanaal met het hoogste volume binnen de onderneming, maar zelfs na tien jaar automatisering van klantenservice is de nauwkeurigheid, snelheid en oplossingsgraad die bedrijven nodig hebben niet gehaald", aldus Alvarez. Volgens hem dichten deze modellen die kloof op grote schaal.

Wereldmodellen moeten machines ruimte, tijd en causaliteit laten begrijpen. Autonome agents kunnen daarmee mogelijke toekomstige toestanden simuleren en de gevolgen van hun acties inschatten voordat ze die uitvoeren. Gartner koppelt de ontwikkeling aan toenemende investeringen in robotica, zelfrijdende voertuigen en spatial computing.

Context, soevereiniteit en wegwerpsoftware

Context-platforms voor AI geven agents de kennis die ze nodig hebben om invoer te interpreteren en beslissingen te nemen die passen bij de bedrijfsdoelen. Zonder zo'n laag lopen organisaties volgens Alvarez "ernstige operationele risico's, waaronder agents met te veel rechten, schendingen van regelgeving, weinig vertrouwen en overmatig tokenverbruik". Gartner voorspelt dat organisaties die semantiek prioriteren in AI-klare data de nauwkeurigheid van agent-gebaseerde AI in 2027 met maximaal 80 procent kunnen verhogen en de kosten met maximaal 60 procent kunnen verlagen.

Onder 'sovereign tech' valt hardware, software, databases en AI-modellen die technisch en juridisch zo zijn opgezet dat er een realistische exitstrategie bestaat bij kritieke leveranciers. Gartner verwacht dat in 2030 meer dan 75 procent van de organisaties buiten de Verenigde Staten een strategie voor digitale soevereiniteit hanteert en kritieke workloads verplaatst om geopolitieke risico's en afhankelijkheid van leveranciers te verminderen.

Wegwerpapplicaties zijn software die bewust wordt uitgefaseerd zodra het zakelijke doel is bereikt of vervallen. Dat verandert volgens Alvarez "fundamenteel hoe software wordt ingekocht, ontworpen en begroot", waardoor applicatieportfolio's "dynamische systemen" worden "in plaats van langetermijnerfenissen uit het verleden".

Rekenkracht uit biologisch materiaal

De laatste trend is 'wetware as a service': cloudtoegang op afstand tot levende of synthetische biologische systemen voor berekeningen. Gartner stelt dat traditionele siliciumhardware AI binnen bedrijven niet onbeperkt kan opschalen vanwege de milieubelasting en het energieverbruik. Biologische processors gebruiken de plasticiteit van biochemische netwerken om complexe algoritmen uit te voeren met zeer weinig energie.

Gartner-klanten kunnen meer lezen in het speciale rapport Top Strategic Technology Trends for 2027. Volgens het bureau gaat het om trends die de komende vijf jaar voor significante verstoring en kansen zorgen voor CIO's en leiders in IT en hightech.