Brian Comiskey (CTA) over agentic AI, robotica en AI in de ruimte

De rijping van agentic AI in het bedrijfsleven

De markt voor kunstmatige intelligentie beweegt zich in een hoog tempo van generatieve assistenten naar autonome agentic AI. Waar het concept van software-agents twee jaar geleden op Europese podia nog voornamelijk een theoretisch uitgangspunt was, bevindt de markt zich volgens Comiskey momenteel in de overgangsfase van experimentele enterprise-pilots naar volwaardige opschaling.

Organisaties realiseren zich in toenemende mate dat de implementatie van agentic AI niet draait om één allesomvattend autonoom systeem. De trend beweegt naar een multi-agent benadering waarbij gespecialiseerde agents specifieke taken gecoördineerd uitvoeren. Comiskey trekt hierbij de vergelijking met de opkomst van cloud computing. Waar bedrijven aanvankelijk kozen voor één cloudomgeving, werkt het leeuwendeel van de grote ondernemingen nu met een multi-cloudstrategie waarin AWS en Microsoft Azure naast elkaar worden ingezet. Diezelfde verfijning vindt nu plaats binnen AI-architecturen. De verwachting is dat tussen 2027 en 2028 een brede zakelijke adoptie van multi-agent systemen te zien zal zijn, variërend van compacte toepassingen in het mkb tot omvangrijke agent-zwermen bij grote organisaties.

Europese markt en de invloed van regelgeving

De adoptie van AI op de werkvloer vertoont in de EMEA-regio een sterke stijging. Uit recent onderzoek van CTA blijkt dat het gebruik van AI door werknemers in Nederland het afgelopen jaar met 24 procent is gegroeid. Een grote meerderheid van de Nederlandse beroepsbevolking maakt inmiddels gebruik van AI-toepassingen op het werk, waarbij de technologie niet langer alleen kantoorpersoneel ondersteunt, maar ook steeds vaker wordt ingezet in operationele beroepen.

De introductie van Europese regelgeving, zoals de EU AI Act, brengt specifieke kaders met zich mee voor gegevensgebruik en transparantie. Uit een Amerikaans perspectief biedt de Europese Unie echter een belangrijk voordeel: eenduidige en consistente regelgeving binnen de gehele handelszone. Dit staat in contrast met de Verenigde Staten, waar bedrijven te maken hebben met een gefragmenteerd landschap van duizenden wetten verspreid over vijftig afzonderlijke staten. Het behouden van de balans tussen regeldruk en de ruimte voor technologische innovatie blijft voor Europese ondernemingen wel een belangrijk aandachtspunt.

Proactieve gezondheidszorg en predictieve systemen

Op het gebied van digital health en longevity verschuift de markt van passieve meetapparatuur naar proactieve en continue ecosystemen. De inzet van AI bij de analyse van medische gegevens leidt nu al tot doorbraken, zoals gepersonaliseerde oncologische behandelingen en het sneller identificeren van chirurgische infecties op basis van elektronische patiëntendossiers.
Dankzij de continue stroom aan datastromen uit draagbare sensoren verandert de gezondheidszorg van een reactief model naar een predictief model. Sensoren kunnen bijvoorbeeld het herstel van wonden monitoren en de kans op complicaties vooraf inschatten. Daarnaast levert de analyse van fysieke patronen, zoals beweging en looptempo, waardevolle inzichten op voor het vroegtijdig signaleren van neurologische of mentale aandoeningen.

Cybersecurity en het belang van Zero Trust

Door de diepere integratie van geautomatiseerde en autonome systemen in bedrijfsprocessen verandert ook het dreigingslandschap binnen cybersecurity. Een cruciale kwetsbaarheid die door veel organisaties nog wordt onderschat, is het gebrek aan strikte identiteits- en toegangsbeveiliging in een tijdperk waarin geavanceerde deepfakes en autonome malitieuze agents opkomen.
Het implementeren van Zero Trust-netwerkarchitecturen is hierdoor niet langer optioneel, maar een fundamentele randvoorwaarde. De strijd tegen geautomatiseerde aanvallen zal grotendeels worden gevoerd door autonome cybersecurity-oplossingen. Tegelijkertijd zorgt de opkomst van grote AI-modellen met ingebouwde detectiecapaciteiten voor een herstructurering van de markt voor beveiligingssoftware, waarbij bedrijven hun leveranciersportfolio kritisch moeten heroverwegen.

Tijdlijn voor robotica en fysieke AI

De commercialisering van fysieke AI en humanoïde robotica volgt een herkenbare cyclus die beweegt van de industriële sector via de zakelijke dienstverlening naar de consumentenmarkt. Industriële toepassingen en logistieke automatisering bevinden zich momenteel in een actieve opschalingsfase.

Voor de bredere zakelijke markt zal de adoptie van geavanceerde robotica tussen 2027 en 2030 een vlucht nemen. De grootschalige doorbraak van humanoïde robots in het huishouden en de consumentenmarkt wordt pas rond de decenniumwisseling verwacht. Hoewel de eerste pioniers de komende jaren al met consumentenmodellen zullen experimenteren, vereist een brede marktacceptatie een hogere mate van technologische volwassenheid en een diverser aanbod.

Infrastructuur van de toekomst: AI in de ruimte

Als meest verrassende kruispunt van technologieën wijst Comiskey op de combinatie van AI, ruimtevaarttechnologie en datacenterinfrastructuur. De enorme energievraag en de koelingsuitdagingen van geavanceerde AI-modellen stimuleren het onderzoek naar orbitale datacenters.

Hoewel er technische uitdagingen zijn rondom de bouw en de omvang van satellieten, biedt de ruimte toegang tot een vrijwel onbeperkte bron van zonne-energie. Het verplaatsen van rekenkracht naar de ruimte kan op de langere termijn een duurzame oplossing bieden voor de wereldwijde druk op het elektriciteitsnet en de fysieke ruimte op aarde.