Deltares, KNMI en Rijkswaterstaat bouwen aan AI-lab voor klimaat

Het project, dat op 1 december 2025 van start gaat, wordt gefinancierd vanuit de regeling Faciliteiten voor Toegepast Onderzoek (FTO) van het Ministerie van Economische Zaken. Gedurende vier jaar bouwen de drie organisaties aan een open en toekomstbestendige faciliteit die de Nederlandse koppositie in de water- en klimaattechnologie moet verstevigen.

AI en Quantum als nieuwe bondgenoten

In het nieuwe laboratorium wordt geëxperimenteerd met de nieuwste rekentechnologieën. Denk aan Kunstmatige Intelligentie (AI), quantum-algoritmes en krachtige grafische processoren. Deze technologieën worden ingezet om de huidige, op fysica gebaseerde modellen niet alleen te versnellen, maar ook nauwkeuriger te maken.

De noodzaak is groot: door klimaatverandering neemt de druk op onze watersystemen toe. Snellere modellen zijn cruciaal voor het Watermanagementcentrum Nederland (WMCN) om 24/7 waterstanden te voorspellen, scheepvaart veilig te begeleiden en de zoetwatervoorraad te bewaken tijdens periodes van extreme droogte.

"Een reuzensprong voorwaarts"

Hanneke van der Klis, strategisch adviseur bij Deltares, spreekt van een enorme mijlpaal. "Deze financiering stelt ons in staat een reuzensprong te maken. Bovendien maakt het iML het voor modelleurs veel eenvoudiger om samen te werken over de grenzen van de werelden van weer en water heen."

Ook Werenfried Spit (KNMI) benadrukt het belang van de nieuwe technieken: "We hebben de kansen die AI biedt hard nodig om Nederland veilig te houden. Door gezamenlijk infrastructuur te ontwikkelen, kunnen we deze kansen nu echt verzilveren."

Samenwerking en exportkracht

Hoewel Deltares en het KNMI de faciliteit bouwen en Rijkswaterstaat praktijkcasussen inbrengt, staat het lab niet op een eiland. Via netwerken zoals DigiShape worden ook marktpartijen, universiteiten en andere overheden betrokken. Dit creëert een breed ecosysteem dat niet alleen de Nederlandse veiligheid dient, maar ook de export van digitale Nederlandse oplossingen naar het buitenland stimuleert.

De eerste praktische toepassingen van het iML-WKW worden al in de loop van 2026 verwacht. Het project loopt door tot eind 2029 en sluit nauw aan bij andere initiatieven zoals het nationale DigiLab.

Kerngegevens van het project:

• Investering: € 14,5 miljoen (Ministerie van EZ)
• Looptijd: December 2025 – eind 2029
• Partners: Deltares (coördinatie), KNMI, Rijkswaterstaat en IenW
• Focus: AI, Quantum, Meteorologie en Watermanagement