EU trekt teugel aan bij aanbestedingen

Sinds de invoering van de verordening in 2023 heeft de Commissie de bevoegdheid om in te grijpen wanneer niet-EU-subsidies de markt verstoren. De nu gepubliceerde richtlijnen geven ondernemingen en aanbestedende diensten meer houvast over hoe deze toetsing in de praktijk werkt, met een specifieke focus op openbare aanbestedingsprocedures.

Focus op onrechtmatig voordeel

Bij aanbestedingen hanteert de Commissie een streng tweestappenplan. Eerst wordt onderzocht of een inschrijver buitenlandse steun heeft gebruikt om de voorwaarden van zijn bod gunstiger te maken. Vervolgens kijkt Brussel of dit bod "onrechtmatig voordelig" is in vergelijking met andere inschrijvers of de ramingen van de overheid zelf.

Indien een aanzienlijk deel van het prijsvoordeel voortkomt uit die buitenlandse subsidie, kan de Commissie ingrijpen. Dit moet voorkomen dat strategische opdrachten – zoals de bouw van infrastructuur of de levering van medische apparatuur – naar partijen gaan die alleen kunnen winnen dankzij staatssteun van buiten de Europese Unie.

Drempels en veiligheidsmarges

Om de administratieve lasten te beperken, introduceert de Commissie zogenaamde 'veilige havens'. Subsidies onder de 4 miljoen euro en aanbestedingen met een geringe waarde zijn in principe vrijgesteld van de aanmeldingsplicht. Toch houdt de Commissie een achterdeur open: bij vermoeden van verstoring kan zij alsnog eisen dat buitenlandse financiële bijdragen van de afgelopen drie jaar worden gemeld voordat een opdracht definitief wordt gegund.

Gelijk speelveld

Met de publicatie van deze richtsnoeren, die uiterlijk op 13 januari 2026 beschikbaar moesten zijn, zet de EU een volgende stap in de bescherming van de interne markt. "De EU blijft open voor handel, maar we eisen een gelijk speelveld," aldus de strekking van de Commissie. Uiterlijk juli 2026 volgt een evaluatieverslag, waarbij de regels indien nodig nog verder kunnen worden aangescherpt.