NeuroCluster pleit voor versnelling Europese digitale autonomie
Het initiatief NeuroCluster, geleid door Christiaan van Steenbergen, wijst erop dat Europa ondanks beleidsambities nog steeds te afhankelijk is van niet-Europese techbedrijven. Hoewel er plannen liggen om deze afhankelijkheid te verminderen, ontbreekt het vaak aan concrete uitvoering. NeuroCluster stelt dat alleen samenwerking en daadkrachtige stappen kunnen zorgen voor echte digitale soevereiniteit.
Europese landen, waaronder Nederland, hebben stappen gezet om de afhankelijkheid van buitenlandse cloud- en techbedrijven te verkleinen. Het Nederlandse kabinet heeft onlangs een visie vastgesteld die inzet op strengere cloudregels, open standaarden en investeringen in Europese digitale infrastructuur. Toch blijft de praktische uitvoering achter, terwijl de risico’s van afhankelijkheid groeien.
Europese programma’s zoals Horizon Europe stimuleren weliswaar innovatie, maar leiden niet automatisch tot een samenhangende aanpak. NeuroCluster is opgericht om deze kloof te overbruggen door een uitvoeringsgerichte infrastructuur te bieden voor AI en clouddiensten, volledig binnen de EU.
DigiD-overeenkomst toont kwetsbaarheid
De mogelijke overname van het Nederlandse cloudbedrijf Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl brengt DigiD, het digitale identificatiesysteem van de overheid, onder Amerikaanse jurisdictie. Dit roept vragen op over de veiligheid en continuïteit van Nederlandse digitale diensten.
De afhankelijkheid van niet-Europese cloudproviders brengt verschillende risico’s met zich mee:
- Toegang en continuïteit: Bij geopolitieke spanningen kunnen buitenlandse overheden cruciale diensten beperken of blokkeren.
- Soevereiniteit en privacy: Kritieke overheidsdata vallen onder buitenlandse wetgeving, wat de Nederlandse controle ondermijnt.
- Kwetsbaarheid door monocultuur: Het steunen op enkele grote cloudspelers vergroot het risico op systeemstoringen of cyberaanvallen.
NeuroCluster als praktische oplossing
NeuroCluster, opgericht in 2025 in Brainport Eindhoven, ontwikkelt een Europese AI- en cloudinfrastructuur voor overheden en bedrijven. Het initiatief streeft niet naar isolatie, maar geeft prioriteit aan Europese alternatieven waar mogelijk.
Het platform bundelt kennis en capaciteit via open samenwerking, zonder afhankelijkheid van buitenlandse tussenpartijen. NeuroCluster faciliteert een netwerk van Europese datacenters, waarop diensten als digitale identiteit en generatieve AI veilig kunnen draaien.
Afhankelijkheid van niet-Europese techbedrijven verminderen
NeuroCluster benadrukt dat overheden, bedrijven en kennisinstellingen moeten samenwerken om de afhankelijkheid van niet-Europese techbedrijven te verminderen. Een brede coalitie van Nederlandse IT-organisaties wijst erop dat de huidige situatie een onaanvaardbaar risico vormt.
Het initiatief roept op tot gezamenlijke actie, waarbij publieke en private partijen moeten optrekken om digitale soevereiniteit te waarborgen. NeuroCluster staat open voor samenwerking en stelt dat alleen een gecoördineerde aanpak Europa’s digitale toekomst veilig kan stellen.