IDC: Slechts een kwart van de organisaties beschikt over AI-governance-framework

Maar het blijken toch opmerkelijke cijfers die een doorbraak in de enterprise AI-adoptie suggereren. “We zien nu duidelijke resultaten van de AI-pilots en proof-of-concepts waarin organisaties hebben geïnvesteerd, met meetbare impact in de hele regio”, zegt Matt Dobrodziej, President of Europe bij Lenovo. Waar AI vorig jaar nog werd gezien als experimentele technologie, staat het in 2026 op de eerste plaats in de lijst van zakelijke prioriteiten, voor innovatie en bedrijfstransformatie. Organisaties hebben volgens de studie gemiddeld 35 proof-of-concepts uitgevoerd in het afgelopen jaar, waarvan 46% succesvol is overgezet naar productie.

Investeringen nemen toe, verwachtingen zijn hoog

Van de ondervraagde organisaties geeft 93% aan dat ze de investeringen in AI het komende jaar verder verhogen, met een gemiddelde groei van 10%. Vrijwel alle respondenten (94%) verwachten ook een positief rendement op hun AI-initiatieven. In sommige gevallen anticiperen CIO’s zelfs op een ROI tot 178%.

De investeringen spreiden zich over verschillende AI-technologieën. Voor de komende twaalf maanden verwachten organisaties hun budget als volgt te verdelen: afgerond 28% voor agentische AI, 24% voor generatieve AI, 26% voor interpreterende AI en 23% voor predictieve AI. Deze spreiding toont dat bedrijven niet langer op één AI-type focussen, maar een gevarieerd portfolio opbouwen. “Klanten kijken op dit moment niet alleen meer naar generatieve AI waar iedereen over spreekt, maar naar alle AI-technologieën, als belangrijke enabler die hen helpt om hun bedrijf te transformeren, groei te realiseren en concurrentievoordeel op te bouwen”, zegt Ewa Zborowska, Research Director IDC.

Kritische succesfactoren

Het onderzoek brengt los van de cijfers ook vijf kritische succesfactoren naar voren om AI-implementatie te doen slagen. Bovenaan staat medewerkerstraining en upskilling om interne AI-expertise op te bouwen zoals MLOps en prompt engineering. Daarnaast noemen de respondenten nog: schaalbare, hoogperformante en kosten/energie-efficiënte AI-infrastructuur, effectieve mens-AI samenwerking voor geoptimaliseerde workflows, de beschikbaarheid van AI-apparaten (zoals PC’s, workstations en tablets), en robuuste data security, sovereignty en governance. Toch wel een hele mix die ‘goed’ moet zitten vooraleer je een succesvolle, grootschalige AI-implementatie kan overwegen.

Agentische AI wordt nieuwe topprioriteit

Wat verder ook nog opvalt in het onderzoek is de groeiende focus op agentische AI: autonome AI-systemen die zelfstandig taken kunnen uitvoeren. Dit heeft generatieve AI inmiddels ingehaald als belangrijkste prioriteit voor CIO’s in 2026. Van de organisaties geeft 65% aan binnen twaalf maanden agentische AI te willen opschalen, hoewel slechts 16% meldt het vandaag substantieel te gebruiken. De meerderheid (54%) is actief aan het ‘exploreren’ of pilootprojecten aan het opzetten of uitvoeren. Kijkend naar de tijdlijn voor implementatie, zegt 6% van de organisaties nu al klaar te zijn; 38% verwacht binnen twaalf maanden zover te zijn, terwijl 10% aangeeft meer dan een jaar nodig te hebben. De belangrijkste toepassingsgebieden voor agentische AI zijn: cybersecurity (nummer één), kwaliteitscontrole en onderhoud, klantendienst en ondersteuning, productontwikkeling en innovatie, en financiële analyse en reporting.

De grootste obstakels voor agentische AI blijken technische complexiteit en integratie met bestaande systemen (26%), security en privacyrisico’s (26%), en onzekere ROI en kosten (24%). CIO’s moeten volgens het onderzoek hun bedrijf helpen identificeren waar het introduceren van agents zinvol is, en waar traditionele automatisering nog steeds volstaat. Ook het beheer van agents om de controle en veiligheid te waarborgen zijn belangrijke aandachtspunten.

Governance blijft achter bij ambities

Ondanks de versnellende adoptie signaleert het IDC-onderzoek wel een probleem rond governance. Terwijl 57% van de organisaties zich in een gevorderd stadium van AI-adoptie bevindt, heeft slechts 27% een uitgebreid AI-governance framework opgezet. De verdeling naar maturiteit is veelzeggend: 2% heeft helemaal geen beleid, 15% werkt ad-hoc zonder formele governance, 56% is bezig met het ontwikkelen van beleid, en amper 27% heeft een uitgebreid framework met actieve handhaving en regelmatige reviews. Dit gebrek aan governance kan volgens het onderzoek veel organisaties ervan weerhouden het volledige potentieel van AI te benutten, met ongebruikte rendementen als gevolg.

In samenwerking met Data News