Gartner: 'CFO's beoordelen AI-investeringen verkeerd'

Volgens Gartner, een bedrijf gespecialiseerd in zakelijke en technologische inzichten, maken financieel directeuren een fout door AI-investeringen te benaderen als een enkel rendementsvraagstuk. “AI volgt niet één kostencurve en produceert niet één uniform type waarde,” zei Twisha Sharma, Senior Principal, Research in de Gartner Finance practice, tijdens de sessie 'Cracking AI's Value Code: From Uncertain Cost Driver to Value Engine' op het Gartner Finance Symposium/Xpo 2026 in Sydney. “CFO’s moeten stoppen met het zoeken naar één ROI-formule en in plaats daarvan een gebalanceerde portefeuille opbouwen die productiviteitsgebruiksscenario’s, gerichte procesverbeteringen en selectieve transformationele inzetten omvat.”

'Verschillende soorten reizen'

Sharma benadrukt tijdens het Gartner Finance Symposium/Xpo 2026 in Sydney dat een eenduidige benadering van AI-initiatieven met focus op traditionele financiële metrieken investeringen in veel gevallen niet tot hun recht laat komen. Zij vergelijkt AI-projecten met verschillende soorten reizen, die ieder een eigen doel en economische identiteit kennen. Een AI-portefeuille moet volgens haar projecten omvatten die routinematige taken automatiseren, geavanceerdere toepassingen die analyse en besluitvorming verbeteren, en grotere transformationele projecten gericht op innovatie of concurrentieverstoring.

“De economie van AI verschilt sterk per toepassing, waardoor een standaardwaarderingsbenadering het volledige plaatje niet kan vastleggen. De kosten tussen verschillende typen kunnen aanzienlijk verschillen,” aldus Sharma. “Elke toepassing heeft verschillende tijdlijnen, ambities, risicoprofielen en doorlopende kosten. Als financiële teams de kostmodellen niet precies ontleden, krijgen ze later te maken met budgettaire verrassingen.”

'Kijk ook naar niet-financiële waarde'

Sharma waarschuwde ook dat CFO’s het risico lopen de waarde van AI te onderschatten als ze zich te nauw richten op directe financiële opbrengsten, zoals omzetgroei, kostenverlaging of verbeterde cashflow. Veel AI-initiatieven leveren eerst belangrijke non-financiële waarde op, zoals betere besluitvorming, grotere bedrijfsflexibiliteit, een bredere organisatorische reikwijdte, innovatiecapaciteit en zelfs een verschuiving in de rol van de financiële afdeling binnen het bedrijf. Deze voordelen zijn vaak pas later volledig zichtbaar in de winst- en verliesrekening.

“De waarde van AI komt niet altijd als eerste tot uiting in traditionele financiële metrieken. In veel gevallen verschijnt deze eerder in de vorm van betere beslissingen, snellere aanpassingen en sterkere organisatorische capaciteiten. CFO’s moeten hier rekening mee houden als ze een compleet beeld willen krijgen van wat AI daadwerkelijk oplevert,” zei Sharma.

AI als portefeuille behandelen

Bedrijven die de meeste waarde uit AI halen, zijn niet diegenen die op zoek zijn naar één doorbraak of elk initiatief door dezelfde ROI-bril bekijken. Het zijn de bedrijven die AI behandelen als een portefeuille, met een balans tussen routinematige productiviteitswinst, gerichte procesverbeteringen en selectieve transformationele inzetten. Zij schalen succesvolle projecten op en stoppen zwakkere ideeën vroegtijdig.

Het Gartner Finance Symposium/Xpo 2026 strijkt van 27 tot en met 29 mei neer in Amerikaanse National Harbor en op 8 en 9 juni in het Britse Londen. Meer informatie is voor klanten van Gartner beschikbaar in het rapport 'Tailor AI Funding Models to Accelerate Enterprise Value'. Niet-klanten kunnen meer informatie vinden in 'The CFO Report'.