DigiD uit de VS-greep? Chique oplossing op tafel

De kern van de crisis ligt bij de overname van de Nederlandse IT-dienstverlener Solvinity door de Amerikaanse techgigant Kyndryl. Solvinity beheert de ‘digitale bunker’ van de Rijksoverheid. Sinds november 2025 is de angst groot dat de Amerikaanse overheid via de Cloud Act toegang kan opeisen tot de data van miljoenen Nederlanders, of in het uiterste geval de dienstverlening kan blokkeren. Het gaat hierbij om 700 miljoen DigiD-authenticaties en 100 miljoen officiële berichten via MijnOverheid per jaar.

De Harvard-methode

Van Oordt stelt op LinkedIn dat interne veiligheidsmaatregelen niet volstaan en pleit voor een ‘chique oplossing’ gebaseerd op de handelsgeest en de zogenaamde Harvard-methode van onderhandelen. Zijn voorstel: stel de overname van Solvinity door Kyndryl met enkele maanden uit.

In die extra tijd kan de overheid een 'exit-strategie' voltooien waarbij DigiD volledig wordt weggehaald bij Solvinity. Het resultaat zou een overname in augustus 2026 zijn, maar dan zónder de gevoelige overheidsdata. "Wat levert het op? Soevereiniteit, geen risico op privacy-inbreuken en een stabiele digitale overheid," aldus Van Oordt in zijn oproep.

Juridische loopgraafoorlog

Mochten onderhandelingen over uitstel mislukken, dan schetst de Logius-topman een harder scenario: een gang naar de rechter. Via aansprakelijkstellingen en een kort geding – mogelijk zelfs in het Verenigd Koninkrijk – zou de overdracht geblokkeerd moeten worden. Volgens Van Oordt versterkt de dreiging van dit juridische scenario de kans op een succesvolle onderhandeling.

De politieke druk ligt nu bij de kersverse staatssecretarissen Eric van der Burg (BZK) en Willemijn Aerts (EZK). Zij moeten beslissen of ze afwijken van het huidige kabinetsstandpunt om de soevereiniteit te redden.

Kritische vragen

Van Oordt werpt ook prangende juridische vragen op voor vakgenoten. Kan een Data Protection Impact Assessment (DPIA) wel wachten tot na een overname? En is de aandelenoverdracht zelf niet potentieel onrechtmatig als daarmee de privacy van een heel volk in het geding komt?

Met dit masterplan hoopt Van Oordt de Tweede Kamer te mobiliseren. De komende tien dagen zullen uitwijzen of Nederland kiest voor de 'chique handelsoplossing' of dat de digitale sleutels van de staat definitief de oceaan oversteken.

Kerncijfers van de digitale bunker:

• 700.000.000 DigiD-authenticaties per jaar.
• 100.000.000 digitale brieven via MijnOverheid per jaar.
• Inzet: Gegevens over toeslagen, belastingen, inkomen en adresgegevens van iedere Nederlander.