Nederlandse mkb-maakindustrie laat kansen van digitalisering liggen
De Nederlandse mkb-maakindustrie benut onvoldoende mogelijkheden om de arbeidsproductiviteit te verhogen. Bij 80% van de bedrijven is de inzet van data en sensoren nog niet voldoende ontwikkeld. Daarnaast heeft 83% van de bedrijven onvoldoende inzicht in welke onderdelen van het productieproces geschikt zijn voor automatisering met behulp van AI-agents. Hierdoor blijft een significante verbetering van de arbeidsproductiviteit uit. Dit blijkt uit het onderzoek “Productieautomatisering en mkb-maakbedrijven”, uitgevoerd door Midpoint Brabant, REWIN, FME, Koninklijke Metaalunie en Fontys Hogeschool.
Het onderzoek, een vervolg op een marktstudie uit 2024, schetst een actueel beeld van de huidige situatie binnen de Brabantse maakindustrie. De input is verzameld via een uitgebreide enquête onder mkb-maakbedrijven en tijdens het evenement Dark Factory: droom of nachtmerrie?, waar ondernemers en experts samen kansen en uitdagingen verkenden.
Concrete handvatten ontbreken
Uit de whitepaper 'Productieautomatisering in de mkb-maakindustrie' komt een duidelijke conclusie naar voren: bedrijven zijn weliswaar in beweging, maar missen concrete handvatten om daadwerkelijk stappen vooruit te zetten. Hoewel er wordt gewerkt aan het gebruik van data en sensoren in het productieproces, blijven toepassingen vaak beperkt en onvoldoende doorontwikkeld.
Bovendien heeft het merendeel van de mkb-maakbedrijven onvoldoende zicht op welke delen van het productieproces geschikt zijn voor automatisering met AI-agents. Juist dit tekort remt de benodigde groei in arbeidsproductiviteit. Ondernemers hebben vooral behoefte aan concrete voorbeelden, praktische stappenplannen en ondersteuning bij het maken van investeringskeuzes. De bereidheid om te digitaliseren neemt toe, maar zonder duidelijke koers blijft de impact beperkt.
Versnelling is noodzakelijk
Het onderzoek toont aan dat mkb-maakbedrijven steeds vaker kiezen voor kleine, haalbare stappen in plaats van grootschalige trajecten. Procesinnovatie in de productie en het gebruik van AI en technologie, waarbij medewerkers vanaf het begin worden betrokken, blijken cruciaal. Deze aanpak werkt, maar de tijd dringt. Internationale ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op. Zonder versnelling loopt de Nederlandse maakindustrie het risico achterop te raken.
Janwillem Verschuuren, directeur/eigenaar van metaalbedrijf De Cromvoirtse over hoe zijn bedrijf de afgelopen jaren grote stappen heeft gezet op het gebied van automatisering en robotisering: "Het is goed om je verwachtingen bij te stellen als het om robotisering gaat. Vaak verwachten mensen 150%. Stel ze bij naar 80%. Implementeer je robot en voer in de loop van de tijd verbeteringen door. Zo werk je geleidelijk toe naar 100%."
Lerende Netwerken voor Open Innovatie
De boodschap is duidelijk: de basis is gelegd, maar stilstand is geen optie. In Midden-Brabant hebben de afgelopen twee jaar al meer dan 60 bedrijven een stap gezet via de Lerende Netwerken voor Open Innovatie, onderdeel van het programma Slimmer Werken van Midpoint Brabant.
"In dit netwerk bundelen maakbedrijven, onderwijs en experts hun krachten om tot concrete actieplannen te komen voor productieautomatisering," zegt Petra Mouthaan, programmamanager Slimmer Werken bij Midpoint Brabant. "Door technologische én sociale innovaties te combineren, leren bedrijven hun productiviteit te verhogen, met aandacht voor processen, technologie en mensen. We jagen de ontwikkeling van nieuwe digitale vaardigheden en het verandervermogen van organisaties aan. Het doel is duidelijk: structureel hogere arbeidsproductiviteit."
Meer over Digital
Over Wouter Hoeffnagel
