123inkt verliest miljoenenstrijd tegen distributiemodel HP
In een langlopend juridisch conflict over de verkoop van printerbenodigdheden heeft de rechtbank Amsterdam geoordeeld dat techreus HP geen Europese mededingingsregels overtreedt met zijn 'selectieve distributiestelsel'. Ondanks eerdere kritiek van de rechter op het systeem van HP, slaagde eiser 123inkt er niet in aan te tonen dat de markt er daadwerkelijk door wordt geschaad.
De uitspraak, die op 11 februari 2026 werd gedaan, markeert een belangrijk punt in de strijd tussen fabrikanten van hardware en online prijsvechters. Centraal stond de vraag of HP de concurrentie illegaal aan banden legt door strikte regels op te leggen aan wie hun producten mag verkopen.
De kern van de zaak: Selectie of uitsluiting?
HP hanteert een systeem waarbij alleen 'geautoriseerde partners' hun producten mogen verhandelen. 123inkt, een van de grootste webshops in de sector, vocht dit aan. Volgens de webshop is dit systeem in strijd met het Europese kartelverbod (artikel 101 VWEU), omdat het de vrije handel zou beperken en concurrenten buiten de deur houdt.
In een eerder tussenvonnis uit 2024 had de rechtbank HP al een tik op de vingers gegeven: het systeem voldeed niet aan de zogenoemde Metro-criteria. Dit zijn Europese voorwaarden die bepalen wanneer een fabrikant wél eisen mag stellen aan distributeurs (bijvoorbeeld voor luxeartikelen of technisch complexe producten).
De juridische 'tussenstap'
Toch betekent het niet voldoen aan die criteria niet automatisch dat een systeem verboden is. De rechtbank Amsterdam volgde in deze uitspraak een recent kader van het Britse Competition Appeal Tribunal (CAT).
De rechter stelde vast dat 123inkt met te weinig bewijs kwam:
- Geen 'doelbeperking': Er is niet bewezen dat HP het systeem heeft opgezet met het specifieke doel om de concurrentie te dwarsbomen. Het systeem is in principe voor iedere handelaar toegankelijk.
- Geen 'gevolgbeperking': 123inkt heeft niet aangetoond dat de consument of de markt in de praktijk echt last heeft van het systeem. Er werd geen economische analyse overlegd die liet zien hoe de markt er zonder deze regels uit zou zien. "123inkt heeft onvoldoende feiten en omstandigheden gesteld waaruit kan volgen dat de aard van het selectieve distributiestelsel schadelijk is voor de mededinging," aldus het vonnis.
Geen misbruik van machtspositie
Naast het kartelverbod probeerde 123inkt HP ook aan te pakken op misbruik van een economische machtspositie. Ook dit argument hield geen stand. De rechtbank oordeelde dat er geen sprake is van onrechtmatige handelspraktijken door HP.
Conclusie en kosten
Door de uitspraak blijven de distributieregels van HP in stand. 123inkt is veroordeeld in de proceskosten, die ruim 3.400 euro bedragen. Hoewel dit bedrag voor de betrokken partijen symbolisch lijkt, is de juridische winst voor HP groot: hun recht om zelf te bepalen wie hun producten verkoopt, is door de Amsterdamse rechter bekrachtigd.
