EU verplicht Meta tot gratis WhatsApp-toegang voor rivaliserende AI

De Commissie startte in december 2025 een formeel onderzoek naar Meta. De aanleiding was een beleidswijziging in oktober van dat jaar, waarbij externe AI-aanbieders plotseling werden uitgesloten van de zakelijke koppeling (de WhatsApp for Business API). Hierdoor bleef alleen Meta's eigen assistent, Meta AI, over op het platform. Hoewel Meta in maart 2026 concurrenten weer toeliet, moesten zij daar plotseling voor betalen. Volgens Brussel komt deze barrière in de praktijk neer op een verkapte weigering.

Bescherming van een jonge markt

De Europese Commissie hanteert nu voorlopige maatregelen om "ernstige en onherstelbare schade" aan de marktstructuur te voorkomen. Het is pas de tweede keer in de geschiedenis van de huidige Europese mededingingswetgeving dat dit zware middel wordt ingezet.

Brussel stelt dat WhatsApp een cruciale toegangspoort is voor AI-startups om consumenten te bereiken. Door concurrenten te weren, misbruikt Meta volgens de Commissie zijn economische machtspositie. Het besluit volgt onder meer op klachten van AI-ontwikkelaars zoals The Interaction Company (bekend van Poke.com) en het Franse Agentik.

"Op snel evoluerende markten kan de concurrentie verloren gaan lang voordat een definitief besluit wordt genomen", licht Teresa Ribera toe, Eurocommissaris voor Mededinging. "Met dit besluit behouden burgers in heel Europa de mogelijkheid om zelf te kiezen welke AI-assistenten zij willen gebruiken, zonder dat die beslissing in hun plaats wordt genomen."

Miljoenenboetes bij weigering

De voorlopige maatregelen verplichten Meta om binnen vijf werkdagen de gratis toegang te herstellen naar het niveau van vóór oktober 2025. Deze situatie moet gehandhaafd blijven tot de Commissie een definitief eindoordeel heeft geveld over de zaak.

Mocht het moederbedrijf van WhatsApp de ordemaatregel negeren, dan riskeren zij zware financiële sancties. De Europese Commissie kan boetes opleggen die oplopen tot 10 procent van de wereldwijde jaaromzet. Daarnaast kunnen er dagelijkse dwangsommen tot 5 procent van de gemiddelde dagomzet worden geëist om naleving af te dwingen. Het inhoudelijke onderzoek naar het gedrag van Meta wordt ondertussen voortgezet.