Big Tech lobby spant de kroon in Brussel
Het Europese bedrijfsleven trekt meer geld uit dan ooit om de Europese Unie naar zijn hand te zetten. Grote industriële lobbyisten met een budget van minstens 1 miljoen euro geven gezamenlijk jaarlijks bijna 381,75 miljoen euro uit aan het beïnvloeden van de EU-instituten. Dat is een stijging van maar liefst vijftig procent ten opzichte van 2020. Het resultaat is een ongekende de-reguleringsgolf in Brussel, waarbij de belangen van burger en milieu het nakijken hebben.
Dit blijkt uit het gepubliceerde rapport (PDF) The EU’s 2026 Corporate Lobby League van de transparantieorganisaties Corporate Europe Observatory en LobbyControl. Het rapport schetst een zorgwekkend beeld van de Brusselse politiek onder de huidige Commissie-von der Leyen II en een rechts georiënteerd Europees Parlement. Waar ngo’s steeds vaker voor een gesloten deur staan, hebben industriële lobbyisten vrij spel. Volgens data over topontmoetingen was in 2025 maar liefst veertig procent van alle ontmoetingen met individuele bedrijven, terwijl het aandeel van maatschappelijke organisaties daalde naar zestien procent.
Big Tech spant de kroon
De absolute koploper in het Brusselse lobbygeweld is 'Big Tech'. De grootste 23 techbedrijven en hun brancheorganisaties geven jaarlijks 73 miljoen euro uit. Sinds 2020 steeg hun gezamenlijke budget met bijna zestig procent, de grootste absolute stijging van alle sectoren. Meta voert de algemene ranglijst aan met een jaarlijks budget van ruim 10 miljoen euro (een stijging van 135 procent), op de voet gevolgd door Amazon (9 miljoen euro) en Apple (8 miljoen euro).
De techreuzen hebben hun pijlen gericht op het Europese digitale regelboek. Sinds de aantreding van de regering-Trump in de Verenigde Staten begin 2025 wordt de Amerikaanse overheid agressief ingezet om druk uit te oefenen op Europese regels. Met succes: de onlangs gepubliceerde 'Digital Omnibus' van de Europese Commissie dreigt de AI Act en de privacyregels van de AVG ernstig te verwateren. Burgerrechtenorganisaties spreken nu al van "de grootste terugslag voor digitale grondrechten in de geschiedenis van de EU".
Gif, fossiele brandstoffen en banken
Niet alleen de techsector boekt successen; ook andere vervuilende en invloedrijke sectoren spinnen garen bij de Brusselse versimpelingsagenda.
Banken en Financiën (€66,75 miljoen): De financiële sector lobbyt met succes om verplichtingen rondom duurzaam investeren te schrappen. Voor begin 2027 staat een groot de-reguleringspakket voor banken gepland, waarmee de buffers die na de crisis van 2008 werden ingevoerd, weer worden versoepeld.
Energie (€52 miljoen): Grote oliemaatschappijen zoals Shell (topspender met 4,5 miljoen euro) misbruiken de geopolitieke crisis rond de oorlog in Iran om hernieuwde investeringen in fossiele brandstoffen te eisen. Bovendien vloeien miljarden aan klimaatsubsidies naar onbewezen technieken zoals CO2-opslag, terwijl de handhaving op de uitstoot van methaangas stilligt.
Chemie en Landbouw (€46,5 miljoen): Onder leiding van de chemiekoepel CEFIC (€12,3 miljoen lobbybudget) wordt er hard gevochten tegen de uitfasering van kankerverwekkende stoffen in cosmetica en de verlenging van pesticidevergunningen. Duitse reuzen als Bayer en BASF schroefden hun budgetten sinds 2020 met circa veertig procent op.
Sjoemelen met de cijfers
De onderzoekers waarschuwen dat de werkelijke lobbyuitgaven waarschijnlijk nog vele malen hoger liggen. Omdat het EU-transparantieregister niet wettelijk bindend is en er nauwelijks sancties zijn, nemen veel bedrijven het niet zo nauw met de rapportageplicht. Grote namen zoals zuivelgigant Danone en luchtvaartmaatschappij KLM rapporteren opvallend lage budgetten die volgens de onderzoekers onmogelijk representatief kunnen zijn voor hun actieve Brusselse kantoren en personeelsaantallen.
De opstellers van het rapport eisen dan ook direct ingrijpen van de politiek. Zij pleiten voor de invoering van zogeheten 'lobby-brandmuren' om de publieke besluitvorming te beschermen tegen commerciële belangen, analoog aan de bestaande restricties voor de tabaksindustrie. Daarnaast is een wettelijk bindend register met harde boetes voor foutieve rapportages volgens hen de enige manier om de democratische controle in Europa te redden. Dit is een dringende noodzaak, want op dit moment worden de Europese wetten niet geschreven voor de burger, maar voor de hoogste bieder.
