Ludo Baauw pleit voor digitale autonomie met gelijke meetlat voor alle leveranciers

Van digitale soevereiniteit naar digitale autonomie

Volgens Baauw wordt het debat over digitale soevereiniteit vaak te zwart-wit gevoerd. In de praktijk maken Europese organisaties gebruik van technologie uit de hele wereld. Servers, netwerken, cloudplatformen en software komen uit uiteenlopende landen en ecosystemen.

"De vraag is niet waar technologie vandaan komt, maar onder welke jurisdictie deze valt en welke risico's dat met zich meebrengt", stelde Baauw. Hij benadrukte dat digitale soevereiniteit geen aan-uit-schakelaar is, maar een spectrum. Organisaties moeten daarom vooral streven naar digitale autonomie: de mogelijkheid om zelfstandig keuzes te maken en niet afhankelijk te worden van één leverancier, technologie of land.

Eén meetlat voor alle leveranciers

Een belangrijk thema in zijn verhaal was het hanteren van dezelfde beoordelingscriteria voor alle technologieleveranciers, ongeacht of zij uit Europa, de Verenigde Staten of China komen. Volgens Baauw ligt de focus in discussies over digitale veiligheid vaak eenzijdig op Chinese leveranciers, terwijl ook Amerikaanse wetgeving zoals de Cloud Act, FISA en andere nationale veiligheidswetten invloed kunnen hebben op de toegang tot data. Organisaties zouden daarom risico's objectief moeten beoordelen en niet uitsluitend op basis van nationaliteit conclusies moeten trekken. "Vertrouwen is geen nationaliteit, maar een combinatie van contracten, audits, architectuur en controlemaatregelen", aldus Baauw.

Vendor lock-in blijft een onderschat risico

Naast juridische en geopolitieke vraagstukken wees Baauw op een minstens zo groot risico: vendor lock-in. Veel organisaties zijn sterk afhankelijk geworden van een beperkt aantal cloud- en softwareleveranciers. Wanneer prijzen stijgen, voorwaarden veranderen of eigenaarschap verschuift door overnames, blijkt overstappen vaak moeilijk. Volgens Baauw moeten organisaties daarom niet alleen kijken naar toegang tot data, maar ook naar hun exitmogelijkheden. Open standaarden, cloud-native architecturen, open source-technologie en hybride infrastructuren kunnen helpen om afhankelijkheden te verminderen en flexibiliteit te vergroten.

Europese alternatieven winnen terrein

Baauw wees erop dat Europa inmiddels beschikt over een groeiend ecosysteem van cloud- en infrastructuurproviders. Hoewel Amerikaanse hyperscalers momenteel nog dominant zijn, ziet hij steeds meer interesse ontstaan voor Europese alternatieven.

Ook noemde hij het initiatief Open Cloud Alliance Nederland, waarin meerdere Nederlandse cloudproviders samenwerken om organisaties en overheden te ondersteunen bij het vergroten van hun digitale autonomie. Volgens Baauw hoeft een overstap niet radicaal te zijn: het gaat vooral om het bewust spreiden van risico's en het creëren van keuzevrijheid.

Weerbaarheid als strategische prioriteit

De keynote eindigde met een oproep om digitale weerbaarheid centraal te stellen in IT-strategieën. Niet de vraag welke leverancier "goed" of "slecht" is, maar de vraag hoe snel een organisatie kan herstellen, overstappen of alternatieven kan inzetten wanneer omstandigheden veranderen. "De toekomst draait om veerkracht", concludeerde Baauw. "Kun je blijven functioneren wanneer een leverancier uitvalt, regelgeving verandert of geopolitieke spanningen toenemen? Dat is de echte maatstaf voor digitale autonomie."

Met zijn keynote zette Baauw een actueel thema stevig op de agenda: in een wereld waarin technologie, regelgeving en geopolitiek steeds meer verweven raken, wordt keuzevrijheid misschien wel de belangrijkste vorm van digitale zekerheid.