Pega CEO Alan Trefler introduceert alternatief voor afrekenen per token
De utopie die technologieleveranciers beloofden rondom generatieve AI vertoont serieuze barsten. Tijdens zijn openingskeynote op PegaWorld 2026 in Las Vegas nam Alan Trefler (foto), oprichter en CEO van Pegasystems, geen blad voor de mond. Hij waarschuwde voor exploderende tokenkosten, onvoorspelbare AI-modellen en een wildgroei aan onbeheersbare 'agents'. De oplossing? Een fundamenteel andere benadering van enterprise-software, waarbij Pega met de introductie van Infinity 26 een gedurfd statement maakt: bouwen met Pega AI brengt voor partners en klanten voortaan geen variabele kosten per token met zich mee.
De breuk met de 'token-dealers'
Trefler blikte kritisch terug op de afgelopen tweeënhalf jaar, waarin organisaties massaal experimenteerden met AI. "We zijn door de 'drugdealers' van de techwereld allemaal lekker gemaakt met goedkope tokens," hield hij de zaal voor. "Plannen van twintig dollar per maand gaven het gevoel dat er iets magisch gebeurde dat al onze operationele problemen als sneeuw voor de zon zou doen verdwijnen."
De realiteit in 2026 is echter een stuk grimmiger. Trefler wees op recente marktontwikkelingen van de afgelopen weken: de gratis proefperiodes zijn voorbij en de rekeningen voor AI-tokens lopen gierend uit de klauwen. Als concreet voorbeeld noemde hij de CIO van Airbnb, die al in het eerste kwartaal volledig door zijn tokenbudget heen was. "Niemand hoeft verrast te zijn dat dit geld kost; er worden voor biljoenen dollars aan datacenters gebouwd en partijen als Anthropic willen naar de beurs. Iemand moet de rekening betalen."
Naast de kosten waarschuwde de Pega-topman voor de 'dark clouds' op het gebied van betrouwbaarheid. Grote taalmodellen (LLM's) veranderen continu, waardoor agents die drie weken geleden zijn gebouwd vandaag ineens onvoorspelbaar gedrag vertonen of afwijkende antwoorden geven. Bovendien leidt AI tot een explosie van gigantische hoeveelheden onoverzichtelijke code. "Als ingenieur heb ik geleerd dat het niet gaat om de kwantiteit van de code, maar om de vraag of je kunt begrijpen wat het doet. Geen enkel model van Claude heeft die school doorlopen."
Het alternatief: voorspelbaarheid in resultaat en kosten
Om te voorkomen dat AI-systemen volledig loslopen, pleit Pegasystems voor een architectuur die AI organiseert en controleert binnen bewezen workflows. Dit sluit aan bij Pega’s langetermijnvisie van Center-Out: applicaties bouwen waarbij beslissingen en workflows centraal staan, onafhankelijk van wisselende kanalen aan de voorkant of databases aan de achterkant.
Trefler trok de vergelijking met het openen van een toprestaurant in Las Vegas. "Je begint ook niet met het lukraak aannemen van chef-koks en bordjes op te hangen waarop gasten mogen roepen wat ze willen. Je bouwt eerst een testkeuken. Je ontwikkelt recepten die je consistent en op schaal kunt reproduceren. Natuurlijk kun je een recept aanpassen voor een individuele gast, maar de kernarchitectuur staat vast."
Volgens Trefler is het idee van de pure 'agentic' techwereld — waarbij AI-agents bij elke handeling vanaf nul opnieuw moeten gaan redeneren en bedenken wat de volgende stap is — pure waanzin. Het vreet tokens en tast de betrouwbaarheid aan. Pega gebruikt AI daarom juist intensief aan de ontwerpkant (design-time) via Pega Blueprint, maar houdt het gebruik aan de executiekant (runtime) extreem doelgericht en compact. Omdat het herhaaldelijk uitvoeren van een vastgelegd 'workflow-recept' nauwelijks rekenkracht kost, blijven de aggregate kosten minimaal.
Geen kosten meer per token
De visie krijgt concreet vorm in de lancering van Pega Infinity 26, dat eind juni 2026 algemeen beschikbaar is. De belangrijkste aankondiging die op luid applaus uit de zaal kon rekenen, was commercieel van aard: omdat Pega AI zo gestructureerd en gespecialiseerd inzet, brengt het bedrijf geen kosten per token in rekening voor het gebruik van Pega AI. Klanten hoeven zich bij het bouwen en draaien van systemen dus geen zorgen te maken over onvoorspelbare extra verbruikskosten, in tegenstelling tot de modellen van concurrenten zoals Microsoft, Salesforce of ServiceNow.
Architectonisch introduceert Infinity 26 een aantal vernieuwingen:
- Application Control Agent: Elke applicatie krijgt automatisch een controle-agent die de workflows begrijpt. Deze agent leest de input van een gebruiker, activeert heel specifiek en efficiënt het juiste proces via het LLM, en roept pas wanneer dat strikt noodzakelijk is een specialistische AI-agent aan (bijvoorbeeld voor een samenvatting of documentanalyse).
- Infinity Studio: Pega Blueprint AI wordt direct gekoppeld aan de vernieuwde Infinity Studio (beschikbaar zonder extra kosten). Waar gebruikers voorheen een blueprint moesten downloaden en handmatig moesten overzetten naar hun ontwikkelomgeving, helpt AI nu direct binnen de Studio om de applicatie sneller te bouwen en fouten op te lossen. Dit werkt ook met bestaande systemen (Pega 23, 24 en 25) na een upgrade naar versie 26.
- Agentic Process Fabric: Grote organisaties hebben vaak tientallen verschillende Pega-applicaties. De Agentic Process Fabric registreert al deze workflows in een centrale vector-database. Gebruikers kunnen via een out-of-the-box conversationele agent in elke gewenste taal praten met dit netwerk. De software vindt en activeert direct de juiste workflow, mits de gebruiker de juiste security-rechten heeft, zonder dat er ingewikkelde Engelse 'prompts' geschreven hoeven te worden.
Uitbreiding van de partner-blueprint
Tot slot toonde Trefler zich enthousiast over de tractie van Partner Powered Blueprint in de Innovation Hub op de beursvloer. Acht grote partners laten daar inmiddels hun eigen 'branded' blueprints zien. Pega stelt hiervoor een afgeschermde vector-database beschikbaar waarin partners hun eigen intellectueel eigendom en best practices kunnen laden. Wanneer hun consultants de tool gebruiken, combineert het platform de out-of-the-box functionaliteit van Pega met de strikt geheimgehouden expertise van de partner. "Dit is de toekomst van hoe we met ons partner-ecosysteem omgaan," besloot Trefler. "Samen bouwen we systemen die verandering kunnen opvangen, met voorspelbare uitkomsten en voorspelbare kosten."