Prijsval per token veroorzaakt explosie in AI-gebruik

Dat de gemiddelde tokenprijs daalt terwijl de totale AI-uitgaven stijgen, heeft alles te maken met een actieve herziening van de modelmix binnen organisaties. Bedrijven verwerken hun AI-taken steeds vaker via goedkopere modellen. Van de teams die in zowel juni als juli meer dan 10 miljoen tokens verwerkten, veranderde driekwart minimaal 10 procent van hun gebruikte modelmix. Drie op de vijf teams wijzigden zelfs meer dan een kwart.

DeepSeek passeert Google in tokenvolume

Binnen deze verschuiving winnen zogeheten open-weight modellen snel terrein. Met name het Chinese DeepSeek boekt flinke winst en is in juli uitgegroeid tot de op één na grootste AI-aanbieder op basis van tokenvolume. Het platform verwerkte in juli meer dan twee keer zoveel tokens als Google.

Ter vergelijking: in april was DeepSeek nog goed voor minder dan 1 procent van het totale volume via de AI Gateway, tegenover bijna 40 procent voor Google. In juli steeg het aandeel van DeepSeek naar 25 procent, terwijl Google terugviel naar 10,7 procent. Het goedkoopste model van de aanbieder, DeepSeek V4 Flash, verwerkte in juli zelfs meer tokens dan alle Google-modellen bij elkaar en nam in z'n eentje bijna een vijfde van het totale AI Gateway-volume voor zijn rekening.

De brede categorie van open-weight modellen vertegenwoordigde in juli samen 36 procent van het totale tokenvolume, een forse stijging ten opzichte van de 11 procent in april. Ook hun aandeel in de totale uitgaven steeg van minder dan 4 procent naar 8,6 procent, mede door de opkomst van nieuwe modellen van aanbieders als Moonshot en Z.ai.

Actieve kostenbeheersing bij OpenAI-gebruikers

De overstap naar goedkopere varianten is ook zichtbaar bij gebruikers van OpenAI. In juli lag de gemiddelde prijs per token voor OpenAI-modellen 42 procent lager dan in juni. Van de volumegroei bij OpenAI ging 85 procent naar GPT-5-Nano, de voordeligste variant binnen de GPT-5-reeks. Zonder deze actieve aanpassingen in de modelmix door bedrijven zou de gemiddelde tokenprijs marktbreed vrijwel gelijk zijn gebleven aan die van juni.

Ondanks de prijsdaling per token blijven de totale marktuitgaven stijgen. Sinds mei zijn de totale uitgaven via de AI Gateway met 74 procent toegenomen, terwijl het verwerkte tokenvolume is verdubbeld. Bedrijven schalen hun capaciteit dus op en krijgen gemiddeld meer rekenkracht voor dezelfde dollar.

Anthropic domineert in het premiumsegment

Hoewel goedkopere modellen het volume domineren, blijft de vraag naar krachtigere, duurdere modellen voor specifieke toepassingen overeind. Zo was Anthropic in juli goed voor 29,8 procent van het totale tokenvolume, maar haalde het bedrijf 65,1 procent van alle uitgaven via de AI Gateway binnen. De gemiddelde tokenprijs bij Anthropic lag 4,4 keer hoger dan het gemiddelde van alle overige aanbieders.

Dit verschil is sterk zichtbaar bij coding agents, momenteel de grootste specifieke toepassing op de AI Gateway. Hoewel DeepSeek binnen deze categorie bijna een derde van het totale volume verwerkte, ging ruim 80 procent van de daadwerkelijke uitgaven naar Anthropic.

De cijfers laten zien dat de AI-markt zich opsplitst: laagdrempelige en goedkopere modellen verwerken de bulk van het alledaagse volume, terwijl bedrijven bereid blijven om een premie te betalen voor geavanceerde modellen bij complexe taken.