Kabinet lanceert Productiviteitsagenda
Het kabinet heeft ingestemd met de tweede Productiviteitsagenda. Het pakket aan maatregelen moet de Nederlandse arbeidsproductiviteit structureel verhogen om de brede welvaart, de zorg en het onderwijs in de toekomst betaalbaar te houden. De noodzaak is groot: de afgelopen tien jaar groeide de productiviteit met gemiddeld slechts 0,3 procent per jaar, wat mede door de toenemende vergrijzing te laag is om publieke voorzieningen te waarborgen. Het kabinet streeft naar een structurele economische groei van 1,5 procent per jaar.
Meer productiviteit houdt in dat ondernemers en werknemers met dezelfde inzet meer kunnen bereiken, of hun huidige werk sneller en makkelijker kunnen uitvoeren. Omdat de beroepsbevolking vergrijst, kan Nederland niet langer rekenen op een groei van het aantal gewerkte uren. Zonder ingrijpen dreigen de wachttijden in de zorg, de kwaliteit van het onderwijs en de nationale veiligheid onhoudbaar onder druk te komen staan.
De nieuwe agenda richt zich specifiek op zes cruciale thema’s om het tij te keren.
De zes pijlers van de Productiviteitsagenda
Het kabinet verdeelt de aanpak onder in de volgende speerpunten:
Goed opgeleide beroepsbevolking: Er komt meer focus op basisvaardigheden binnen het onderwijs en een betere aansluiting op de arbeidsmarkt. Daarnaast investeert het kabinet in digitale vaardigheden en een cultuur van een leven lang bij- en omscholen.
Wendbare arbeidsmarkt: Via regionale Werkcentra moeten werkgevers en werknemers elkaar sneller vinden. Flexwerkers krijgen meer zekerheid, terwijl knelpunten voor werkgevers worden weggenomen.
Digitalisering en disruptieve innovatie: Er wordt een nieuw agentschap opgericht: het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovaties (NADI). Dit agentschap gaat bedrijven ondersteunen bij het ontwikkelen en toepassen van productiviteitsversterkende technologieën.
Sterkere interne markt: Regels worden binnen de Europese Unie zoveel mogelijk gelijkgetrokken, zodat Nederlandse bedrijven makkelijker over de grens kunnen concurreren en werken.
Toegang tot financiering: Om het mkb, startups en scale-ups te helpen investeren in talent en procesverbetering, wordt de Nieuwe Investeringsinstelling (NII) in het leven geroepen. Ook wordt de Europese samenwerking rondom durfkapitaal geïntensifieerd.
Minder regeldruk en slagvaardige overheid: Het kabinet wil regels voor huishoudens en ondernemers drastisch vereenvoudigen en de digitale overheidsdienstverlening gebruiksvriendelijker maken. Ook wordt onderzocht hoe de overheid zelf efficiënter kan opereren.
Oprichting van de Productiviteitsraad
De Productiviteitsagenda is opgesteld onder de vlag van de Ministeriële Taskforce Toekomstige Welvaart en Vestigingsklimaat. Om het kabinet te voorzien van onafhankelijk, jaarlijks advies, gaat per 1 augustus 2026 de speciale Productiviteitsraad van start. Dit advies zal de basis vormen voor de opvolgende jaarlijkse agenda's.
Het kabinet heeft de leden van deze raad inmiddels officieel benoemd. Pauline van der Meer Mohr zal optreden als voorzitter. De overige raadsleden zijn Bart van Ark, Barbara Baarsma, Didier Fouarge, Laura van Geest, Harry van de Kraats en AI-expert Max Welling.