Internetconsultatie nieuwe inlichtingenwet Wbnv van start
Het kabinet start vandaag de internetconsultatie voor een nieuw wetsvoorstel dat de bevoegdheden van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) moet uitbreiden. De Wet bescherming nationale veiligheid (Wbnv) moet de diensten in staat stellen sneller en gerichter op te treden tegen dreigingen voor de nationale veiligheid.
Volgens het kabinet ontwikkelen dreigingen tegen Nederland zich in hoog tempo. Genoemd worden onder meer oorlog op het Europese continent, pogingen van Russen om gevoelige gegevens bij de politie te bemachtigen, Chinese hackers die technologie proberen te stelen en terroristische organisaties die jongeren online werven voor aanslagen. Deze ontwikkelingen vormen voor het kabinet de aanleiding voor een nieuwe wet.
Sneller handelen mogelijk maken
Het wetsvoorstel moet de diensten in staat stellen sneller op te treden tegen personen en organisaties die een dreiging vormen, zoals de Russische geheime dienst, Chinese hackers of een terreurgroep als IS. Momenteel moet voorafgaand aan elke individuele hack een aparte toets worden uitgevoerd. Volgens het kabinet is daar in de digitale wereld vaak geen tijd voor, omdat tegenstanders snel kunnen bewegen. Onder de nieuwe wet zouden de diensten sneller bevoegdheden kunnen inzetten wanneer duidelijk is wie de tegenstander is.
De wet biedt ook meer ruimte voor samenwerking tussen de diensten en Nederlandse bedrijven en organisaties, zoals banken, universiteiten en online platforms, die relevante informatie kunnen hebben om dreigingen in beeld te brengen. Ook de informatie-uitwisseling tussen de diensten en de krijgsmacht wordt volgens het kabinet verder verankerd, onder meer met het oog op de voorbereiding van Defensie op de verdediging van Nederland en bondgenoten.
Nieuwe set aan waarborgen
Tegenover de uitbreiding van bevoegdheden staan volgens het kabinet nieuwe waarborgen, onder meer voor het gebruik van bulkgegevens en de inzet van nieuwe technologieën zoals kunstmatige intelligentie. Er komt een nieuw onafhankelijk toezichthoudend orgaan, het College van Toetsing en Toezicht (CTT), dat de rechtmatigheid van de inzet van bevoegdheden door de diensten moet controleren en onderzoeken kan stopzetten bij onrechtmatigheden. Bij een verschil van inzicht tussen een dienst en het CTT over een bindend oordeel, beslist uiteindelijk de rechter.