NADI brengt publiek geld naar baanbrekende technologie

Het Centraal Planbureau (CPB) voorspelt een aanhoudende dip in de Nederlandse economische groei: 1,4 procent dit jaar en 1,2 procent in 2027. Om publieke voorzieningen als zorg en onderwijs betaalbaar te houden, mikt het kabinet op een structurele groei van minimaal 1,5 procent.

"Ondernemers krijgen geen grootschalige lastenverzwaringen en we blijven regeldruk aanpakken. We zetten ongekende stappen met publieke middelen om bedrijven te versterken," licht minister van Economische Zaken en Klimaat Heleen Herbert toe. "Dat doen we door het oprichten van NADI én een Nationale Investeringsinstelling, en met extra financiering via een nieuwe ronde van het Nationaal Groeifonds."

NADI: Overheid als aanjager van disruptieve tech

De oprichting van NADI vormt een cruciale pijler in de nieuwe innovatiestrategie. Het agentschap moet het gat dichten tussen fundamenteel wetenschappelijk onderzoek en commerciële opschaling. Waar private investeerders het risico op echt 'disruptieve' technologieën vaak nog te hoog vinden, stapt NADI in. 

Met het budget van half miljard euro krijgt de overheid daarnaast een actieve rol als launching customer. Door als eerste klant op te treden voor innovatieve mkb-bedrijven en startups, helpt NADI kansrijke Nederlandse technologieën door de kritieke eerste fase van marktintroductie heen. 

Naast NADI richt de overheid de Nationale Investeringsinstelling (NII) op. Met een kapitaal van 3,3 miljard euro moet de NII de risicofinanciering voor doorgroeiende innovatieve bedrijven (scale-ups) structureel verbeteren. Voor het mkb wordt bovendien de Innovatiebox verruimd: het fiscale vrijstellingsplafond stijgt van 25.000 naar 100.000 euro. Voor grootschalige innovatieprojecten komt 375 miljoen euro beschikbaar via het Nationaal Groeifonds. 

Duurzame transitie en aanpak netcongestie 

Innovatie gaat hand in hand met de energietransitie. Minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven benadrukt het belang van een stabiel en schoon energiesysteem. Het kabinet trekt in 2027 zes miljard euro uit voor duurzame energie en klimaatmaatregelen. 

Daarbij is een sleutelrol weggelegd voor het aanpakken van het overvolle stroomnet. Er komt onder meer 11,5 miljoen euro beschikbaar om de succesvolle netcongestie-aanpak uit de regio Utrecht landelijk uit te rollen. Verder verdubbelt de overheid de capaciteit voor windenergie op zee tot 4GW in 2027 en wordt 1,3 miljard euro gereserveerd voor het Aramis-project, gericht op CO2-opslag onder de Noordzee. 

Impuls voor AI en digitale infrastructuur

Op het gebied van de digitale economie zet het kabinet in op soevereiniteit en technologische voorsprong. Er wordt 120 miljoen euro vrijgemaakt voor Nederlandse deelname aan het Europese IPCEI-programma voor kunstmatige intelligentie (AI). 
Daarnaast investeert het Rijk 18 miljoen euro in zeebodemonderzoek naar een mogelijke Nederlandse afsnijding van een nieuwe Noordpool-zeekabel tussen Europa en Azië. Daarmee wil het kabinet de strategische digitale infrastructuur van Nederland versterken en minder afhankelijk worden van buitenlandse monopolisten.