Oproep aan kabinet om techbedrijven te beschermen tegen Amerikaanse sancties

De partijen doen de oproep in een gezamenlijke brief, die op 17 september naar de Tweede Kamer en het Kabinet is verstuurd. De organisaties, verenigd via PublicSpaces, vragen om bescherming van Europese organisaties en hun gebruikers tegen de gevolgen van Amerikaanse sancties, die volgens hen steeds vaker ook onschuldige Europese partijen raken.

Sancties tegen Italiaanse hoster

Aanleiding voor de brief is onder meer de zaak van de Italiaanse hoster Autistici/Inventati (A/I), die webhosting en e-mail verzorgt voor zo'n 20.000 activistengroepen wereldwijd. Op 26 augustus plaatste de Amerikaanse sanctieautoriteit OFAC A/I op een sanctielijst, met als reden dat de aanbieder digitale infrastructuur zou bieden aan gewelddadige antifascistische groeperingen. A/I bestrijdt die claim.

Twee dagen later werd de website autistici.org geblokkeerd door Public Interest Registry, de Amerikaanse beheerder van het topleveldomein .org. Op 8 september kondigde de Italiaanse bank Banca Etica aan haar dienstverlening aan A/I binnen tien dagen te beëindigen, uit vrees zelf buitengesloten te worden van het Amerikaanse betaalsysteem Visa. A/I heeft haar activiteiten inmiddels gestaakt.

Ook Internationaal Strafhof geraakt

Ook rechters van het in Nederland gevestigde Internationaal Strafhof ondervonden gevolgen nadat zij op een Amerikaanse sanctielijst waren geplaatst. Zij konden bij geen enkele Europese bank meer terecht door de afhankelijkheid van het Europese betalingsverkeer van Amerikaanse netwerken zoals Visa en Mastercard. Volgens de briefschrijvers neemt een Nederlandse internetaanbieder inmiddels geen opdrachten meer aan van het Strafhof.

Kamerleden Kathmann en El Boujdaini stelden hierover op 14 september al schriftelijke vragen aan de staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat en de minister van Buitenlandse Zaken. De briefschrijvers zeggen die vragen te ondersteunen en wijzen daarbij op hosting, domeinnamen en betalingsverkeer van maatschappelijke organisaties in het algemeen.

Vijf maatregelen voorgesteld

De organisaties doen in hun brief vijf voorstellen aan de Kamer en het kabinet. Zij pleiten voor investeringen in onafhankelijke Europese digitale infrastructuur, waaronder opensource-alternatieven voor cloud, sociale media en betalingen, en voor het onderbrengen van overheidsdiensten binnen de EU. Daarnaast vragen zij om diplomatieke actie tegen de gevolgen van extraterritoriale sancties voor Europese dienstverleners, met een rol voor het Europese Anti-Dwanginstrument (Anti-Coercion Instrument).

Verder willen de organisaties dat de Europese blokkeringsverordening wordt uitgebreid — die nu alleen geldt voor bepaalde Amerikaanse maatregelen over Cuba en Iran — en dat er een aanspreekpunt en juridische hulp komen voor getroffen partijen. Ook vragen zij aanvullende bescherming voor organisaties en bedrijven die bankdiensten verliezen door buitenlandse sancties, met individuele beoordeling en snel bezwaar bij banken en toezichthouders. Tot slot vragen zij een interdepartementaal plan om digitale en financiële dienstverlening aan het Internationaal Strafhof veilig te stellen.