Kabinet steekt 120 miljoen in Europese AI voor de industrie

Het besluit volgt op inhoudelijk advies van AIC4NL, de netwerkorganisatie die zich hard heeft gemaakt voor de Nederlandse aansluiting bij het project. Uit een eerdere interessepeiling van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK), ondersteund door AIC4NL, bleek dat er onder Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen meer dan genoeg animo is om in te stappen.

Samenwerken in de hele AI-keten

IPCEI staat voor Important Project of Common European Interest. Dit instrument stelt EU-lidstaten staatstoe om strategische technologieën, die voor individuele landen te groot of te risicovol zijn, extra te financieren. De IPCEI-AI wordt sinds begin 2025 voorbereid onder leiding van Duitsland. Het initiatief beslaat de volledige keten van AI: van databeheer en rekeninfrastructuur tot het ontwikkelen van basismodellen en specifieke industriële toepassingen.

Europa leunt voor AI momenteel nog sterk op technologie uit met name de Verenigde Staten en Azië. Door gezamenlijk te investeren, willen de deelnemende lidstaten bouwen aan een eigen, soevereine AI-infrastructuur.

Kansen voor Nederlandse sleutelsectoren

Voor Nederland biedt de deelname grote kansen in sectoren waar AI het verschil kan maken. Gedacht wordt aan de hightech- en maakindustrie, maar ook aan logistiek, agrifood, zorg en de energiesector. Binnen het IPCEI-kader kunnen Nederlandse organisaties direct optrekken met Europese partners om nieuwe modellen en toepassingen te ontwikkelen.

De stap sluit aan bij eerdere nationale initiatieven om de AI-infrastructuur te versterken, zoals de realisatie van de Nederlandse AI Fabriek in Groningen. Volgens AIC4NL past de reservering in het pleidooi voor een samenhangend Europees AI-industriebeleid met gerichte investeringen.

Vervolgstappen

De reservering van 120 miljoen euro is nog niet definitief. Het geld maakt deel uit van de begroting en moet eerst goedgekeurd worden door de Tweede en Eerste Kamer. Daarnaast vereist het totale IPCEI-AI-project nog formele goedkeuring van de Europese Commissie.

Zodra de seinen op groen staan, volgt er een officiële nationale oproep via de Staatscourant en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Nederlandse partijen kunnen vanaf dat moment concrete subsidieaanvragen indienen voor hun AI-projecten. AIC4NL heeft aangegeven het Nederlandse netwerk te blijven ondersteunen bij het aanvragen en opzetten van deze projecten.